İki yıl önce kurulan Hayvan Sağlığı ve Yetiştiriciliği Bölümünde de 20 öğrenciyle çalışmaları sürdürdüklerini anlatan Saldırış, şöyle konuştu: "Bu öğrencilerimizin de ilgileri doğrultusunda kanatlı hayvan türlerine yöneldik. Biz teorik derslerin yanında uygulamalı eğitim vererek öğrencilerimizin bu mesleklerde ülkenin ara eleman ihtiyacını da karşılamasını hedefliyoruz. Amacımız, yaptıkları işi severek, ömürlük olarak benimsemelerini sağlamak, bilhassa hayvan sağlığı ve yetiştiriciliğinde nitelikli, merhametli bu işin gerekli kriterlerine sahip elemanlar yetiştirmek." Tarım Teknolojileri Alanı Öğretmeni Hicran Seper de, klasik ve modern yöntemlerle tarımsal üretim yaptıklarını ifade ederek, okula yakın noktada oluşturulan uygulama alanında topraksız olarak istiridye mantarı üretimi yaptıklarını da anlattı. Dışarıdan mantar üretimi için getirilen kompostları uygulama sınıfına yerleştirdiklerini belirten Seper, "Aydınlatma işleminde güneş ışığı ve nem kontrollerini öğrencilerimizin eşliğinde gerçekleştirdikten sonra sağlıklı pimlerden 7 veya 10 gün sonra hasadımızı gerçekleştiriyoruz" diye konuştu. Öğrencilerin mantar üretimi için istekli ve zevkli şekilde çalıştıklarını ifade eden Seper, "6 kişilik bir öğrenci grubumuz var. Onlarla geçen sene yaklaşık 500-600 kilo kadar istiridye mantarının üretimini gerçekleştirdik. Bundan onlar da çok memnun oldu. Bulunduğumuz kasabaya da yeni bir ürünü tanıtmanın, yetiştirmenin heyecanını hep beraber yaşadık." dedi. Öğrencilerden Berkay Soylu, arkadaşlarıyla istiridye mantarı yetiştirdiklerini anlatarak, "Burada hep beraber gelip, gerektiği zaman hasat ediyoruz, nem kontrolünü, ışık kontrolünü yapıyoruz. İşi zevkle yapıyoruz. Burada öğrendiklerimizi evde de uygulamaya çalışıyoruz İleride ziraat mühendisi olmak istiyorum" diye konuştu. 2026-2030 Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı'nın ardından TÜBİTAK önemli bir adım attı. Dokuma kumaşlarını da bitki yapraklarını kullanarak ekolojik baskıyla renklendiren Gezer, eski eşyaları yeniden kullanılabilir hale getirmek amacıyla "Dönüşüme Katıl" projesi başlattığını ifade etti. Çiftliğin Avrupa standartlarına uygun olarak tasarlandığını anlatan Tekdemir, "Tesiste ızgaralı ve otomatik sıyırıcılı sistemler bulunuyor. Temizlik işlemleri büyük ölçüde sistem tarafından gerçekleştiriliyor. Gübre depolama alanları yer altında ve beton yapıda olduğu için çevre kirliliğinin önüne geçiliyor" diye konuştu.

Psikolojik Danışman Dr. Feyza Çelen, "Kişi her adımında yapay zekanın onayını arıyorsa, bu durum yeni bir dijital bağımlılık davranışına dönüşmüş demektir" diyor. Yapay zekanın insan ilişkilerindeki samimi kusurları yavaş yavaş öldürdüğünü ifade eden Çelen, "Bu yönüyle yeni nesil bir dijital narsisizm ortaya çıkıyor ve gerçek hayattaki doğal tepkilerimizi zayıflatıyor. Bizi sürekli onaylayan yapay zeka araçları, her fikre "çok haklısınız, harika bir fikir" diye yanıt vererek insanları algoritmalardan onay almadan adım atamaz hale getiriyor. Bu durum özgür irademizi köreltiyor" diye konuştu. B) Yapay zekaya gardırobumun fotoğrafını yükleyip "bugün beni ne açar?" diye sorarım. B) Yapay zekaya "kulağa hoş gelen, fonetiği yüksek 50 öneri sun" der oradan seçerim. B) Yapay zekaya "onun gönlünü alacak, beni de küçük düşürmeyecek bir özür metni yaz" derim. B) Yaşadığım üzüntüyü yapay zekaya anlatıp, "bu acıyı en hızlı nasıl atlatırım, bana 5 adımda yas atlatma formülü ver" derim. B) Tüm artı-eksi listemi, korkularımı yapay zekaya yükleyip "Bunu yapmalı mıyım, risk analizi yap" diye sorarım.

"Elektrik faturanızda yüzde 50 indirim", "Su desteğiniz hesabınıza tanımlandı", "İnternet kampanyasını kaçırmayın" gibi mesajlarla vatandaşları sahte internet sitelerine yönlendiren siber suçlular, kişisel verileri ve banka hesaplarını hedef alıyor. Adli Bilişim Uzmanı Prof. Dr. Ali Murat Kırık, resmi kurumların hiçbir zaman SMS veya sosyal medya üzerinden gönderilen bağlantılar aracılığıyla kart bilgisi, şifre ya da doğrulama kodu istemediğini vurgulayarak önemli uyarılarda bulundu. Bu siteleri gören vatandaşın da karşısındaki ekranın resmi olduğunu düşünerek güven duyduğunu söyleyen Kırık, şöyle devam etti: "Böylece vatandaş kendinden istenilen bilgileri paylaşabiliyor. Bu sahte sayfalarda genellikle T.C. kimlik numarası, cep telefonu numarası, banka kartı bilgileri ve bazen de internet bankacılığına ilişkin bilgiler talep ediliyor. Dolandırıcılar bu durumu vatandaşa 'kimlik doğrulama', 'ödeme iadesi', 'fatura desteğinin hesabınıza aktarılması' veya 'kampanyadan yararlanabilmeniz için doğrulama yapılması gerekiyor' gibi gerekçelerle açıklıyor." Resmi kurumların vatandaştan bu şekilde kart bilgisi, şifre veya finansal verileri istemediğinin altını çizen Kırık, şu bilgileri verdi: "Özellikle banka kartının ön ve arka yüzündeki bilgilerin paylaşılması, dolandırıcılara doğrudan hesabınıza erişim imkanı sağlayabiliyor. Bir diğer kritik aşama ise SMS doğrulama kodlarının ele geçirilmesidir. Dolandırıcılar, küçük bir ücret iadesi yapılacağını veya sembolik bir doğrulama işlemi gerçekleştirileceğini söyleyerek cep telefonunuza gelen tek kullanımlık doğrulama kodunu girmenizi ister. Oysa bu kodlar aslında banka tarafından gerçekleştirilen para transferini veya kart işlemini onaylamak amacıyla gönderilmektedir. Kodun paylaşılması durumunda hesap anında boşaltılabilir." Kırık, mağduriyet yaşanmaması için şu noktalara da muhakkak dikkat edilmedi gerektiğini anlattı: SMS ile gelen doğrulama kodları hiçbir koşulda üçüncü kişilerle paylaşılmamalı ve farklı internet sitelerine girilmemeli. Eğer gerçekten bir kampanya, indirim veya devlet desteği varsa, bunun bilgisi zaten e-Devlet üzerinden veya ilgili kurumun resmi duyurularında yer alacaktır. Prof. Dr. Ali Murat Kırık, Instagram'dan kendisine bu yönde ulaşan bazı mağdurların feryatlarını şöyle sıraladı: A.H.: Cep telefonuma gelen "Elektrik faturanızda yaz kampanyası kapsamında yüzde 50 indirim kazandınız" mesajı beni ikna etti. T.C. kimlik numaramı, telefon bilgilerimi ve ardından kart bilgilerimi girdim. Bankayı arayıp kartımı iptal ettirdim ama önemli bir kaybım oldu. Son dönemde destek ödemeleri sıkça konuşulduğu için mesaj bana oldukça inandırıcı geldi.

Bu süreçte Red'liler 3.5 milyar GB mobil internet kullandı, 50.5 milyar dakika konuştu, 1.1 milyar SMS attı. Vodafone'un tarifedeki GB, dakika ve SMS haklarını yurtdışındayken Türkiye'deymiş gibi kullanma imkanı veren, 200 ülkede geçerli "Her Şey Dahil Pasaport" hizmetini son 1 yılda 876 bin kişi kullandı. Verilen bilgiye göre 5G Red portföyünde 5G Red 40 GB Sınırsız Sosyal Tarifesi, 5G Red 60 GB Sınırsız Eğlence Tarifesi ve 5G Red 100 GB Sınırsız Tiktok Tarifesi olmak üzere 3 yeni tarife sunuluyor. Ayrıca, 17 bin Red'li, tarifedeki dakikalarıyla 23 Vodafone ülkesini tıpkı Türkiye'yi arar gibi arayarak toplam 1.4 milyon dakika ücretsiz konuştu.

Android kullanıcıları 'Cihazımı Bul', iPhone kullanıcıları ise 'Bul' hizmetini kullanarak telefonlarının son görüldüğü konumu harita üzerinde görebilir. Bunun için Android'de Google "Cihazımı Bul", iPhone'da ise iCloud "Bul" servisine girin ve 'Kilitle' seçeneğini aktif edin. Örneğin "Bu telefon kaybolmuştur, şu numaradan ulaşın" gibi bir iletişim numarası yazmak, bulan kişinin size ulaşmasını kolaylaştırır. Kayıtlı kredi ve banka kartlarını kontrol edin. Bu durum özellikle banka uygulamaları ve sosyal medya hesapları için ciddi risk oluşturur. Telefon bulunamıyorsa e-Devlet üzerinden BTK başvurusu yaparak IMEI'nin kullanıma kapatılmasını sağlayın. Android'de 'Cihazımı Bul', iPhone'da ise iCloud'Bul' üzerinden 'Cihazı Sil' seçeneği kullanılır. Bu işlem telefonun içindeki tüm fotoğrafları, mesajları, uygulamaları ve kayıtlı hesapları uzaktan tamamen kaldırır.

L'Oréal Türkiye Ülke Kurumsal Dijital ve Pazarlama Direktörü Murat Nur Çolakoğlu, artırılmış gerçeklik ve yapay zeka destekli dijital servislerle bu soruna önemli ölçüde çözüm getirdiklerini söyledi. Toplamda 19 farklı görünümün denendiğini aktaran Çolakoğlu, kişi başına ortalama kullanım süresinin 1 dakika 8 saniyeye ulaştığını ve toplam oturum süresinin 7 milyon dakikayı aştığını söyledi. Dijital servisleri en yoğun kullanan grubun 18-24 yaş arası gençler olduğunu, bu grubu 25-34 yaş aralığının takip ettiğini aktaran Çolakoğlu, teknoloji odaklı ve güven temelli yaklaşımlarının özellikle yeni nesil tüketicilerden güçlü karşılık gördüğünü dile getirdi.

Bugün ise çocuklar çok daha farklı bir dünyada büyüyor. Ödevini ona yaptırmak yerine, yeni fikirler üretmek, araştırma yapmak ve öğrenmek için nasıl kullanılacağını gösterin "Telefonu bırak" demek yetmez. Dijital ayak izi, çevrimiçi itibarı ve kişisel verilerin değeri konusunda bilinç kazanan çocuklar, gelecekte çok daha güvenli ve kontrollü bir dijital yaşam sürer. Commodore, nostaljik kapaklı telefonu Callback 8020'yi tanıttı. 48 megapiksel kameraya sahip cihaz, WhatsApp, Google Maps ve Spotify gibi uygulamalara destek verirken, daha sade bir dijital deneyim sunmak amacıyla sosyal medya uygulamalarına yer vermiyor Casper, geniş ekranı, aktif kalemi ve manyetik klavyeli kılıfıyla öne çıkan yeni tableti PAD M10 Pro'yu tanıttı. Helio G100 işlemciyle gelen cihaz, 8 GB RAM ve 128 GB depolama alanına sahip. Birleşik halde 10.000 mAh kapasite ve 35W'a kadar güç sunan cihaz, aynı anda üç farklı cihazı şarj edebiliyor. Mıknatıslı yapısı sayesinde iki bağımsız 5.000 mAh'lik powerbank'e dönüşebilen ürün, her bir modülde 20W hızlı şarj desteği sağlıyor

Bu teorik olarak mümkün ve gelecekte bunu göreceğiz. Kolumuzu kaldırırken, bir şeye bakarken nöronlar dediğimiz hücreler birbirine elektrik sinyalleri gönderir" dedi. Akıllı çiplerin demans ve alzheimer gibi unutkanlık hastalıklarına karşı da ciddi bir etkisinin olabileceğini de ifade eden Keskin, "Bu küçük akıllı çipler, beyinde tembellik yapmaya başlayan, sinyal üretmekte zorlanan hücreleri ufak ufak elektrik akımlarıyla uyarabilir. Bu da hafıza kayıplarını ciddi oranda yavaşlatabilir, hatta erken dönemde demans riskini köreltebilir" diye konuştu. Prof. Keskin, madalyonun olumsuz yönünü de şu ifadelerle anlattı: "Sonuçta beyninizin içine, yani en mahreminize yabancı bir metal parçası yerleştiriyorsunuz. Beyin "Yürü" dediğinde, çip bu elektriksel emri okuyor ve kablosuz olarak bacak kaslarına ya da bir robota iletiyor. Görme meselesi de öyle. Doğuştan kör birinin gözleri görmüyor olabilir ama beynindeki o görüntüyü işleyen "görme merkezi" sapasağlam duruyor. Ama hiç görmeyen biri için bu ne demek, tahmin edersiniz." Prof. Dr. Keskin, bu çiplerin kalbe de iyi gelebileceğini söyleyerek, şu noktalara vurgu yaptı: "Beynimiz ile kalbimiz, günün 24 saati birbiriyle konuşur. Yani kalbimizi de bu siber korumaya alabiliriz."

Uzmanlara göre asıl kritik nokta, düşüşten sonra ne kadar hızlı ve doğru şekilde yeniden ayağa kalkılabildiği. ChatGPT'yi genel müdür yardımcın, Canva ve Midjourney'i tasarım ekibin yap. Büyük bir alana yönelmek yerine daha kontrol edilebilir bir alana fokuslan. Model değişmediği sürece sonuç da değişmez. Eski hedef kitle her zaman doğru olmayabilir. Pazar yeniden okunmalıdır. Yeniden analiz yapılmalıdır. Devre kartlarının televizyonlardan giyilebilir cihazlara, cep telefonlarından küçük ev aletlerine kadar birçok alanda kullanılabileceğini söyleyen Kaan Yapıcı, "İhracat tarafında hedefimiz, Türkiye'de geliştirdiğimiz bu teknolojiyi önce Avrupa'daki AR-GE ve araştırma ekosistemine taşımak, ardından farklı bölgelere yaymak" dedi. Yapıcı, projenin geliştirilme sürecinde TÜBİTAK, İTÜ ARI Teknokent ve Bilgiyi Ticarileştirme Merkezi'nden (BTM) destek aldıklarını belirterek, "Geliştirdiğimiz mekanik tasarım, elektronik altyapı, kontrol sistemi ve yazılım sayesinde hem ilk yatırım maliyetini hem de bakım, servis ve teknik destek maliyetlerini ciddi şekilde azaltabiliyoruz. Kullanıcılar ithal bir cihaz aldığında yalnızca cihaz bedelini değil, kurulum, eğitim, yedek parça, servis, ithalat, lojistik ve uzun bekleme sürelerinin maliyetini de üstlenmek zorunda kalıyor" diye konuştu. Bölgedeki 9 köyü kapsayan kooperatif, Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) tarafından yürütülen kırsal kalkınma projelerinden destek aldı. Kooperatifte, domates salçasından tarhanaya, erişteden kuru baklaya kadar çok sayıda yöresel ürünler hazırlayan kadınlar, Ayvacık bölgesine ait geleneksel 'katır tırnağı' reçelini de yaparak satışa sunuyor. Bursa'da 2021'de aldığı devlet desteğiyle Hamzabey Organize Sanayi Bölgesi'nde karavan fabrikası kuran girişimci Ülkü Kocaoğlu, kısa sürede Almanya, Bulgaristan, Kuveyt, Birleşik Arap Emirlikleri ve Suudi Arabistan'a ihracat yapmaya başladı. Şu an 22 kişiye istihdam sağladıklarını belirtren Kocaoğlu, "Karavan sadece bir araç değil, yeni nesil bir yaşam biçimine dönüştü. Çekme karavan dışında minibüslerin iç dizaynlarını yapıyoruz. Araçları burada daha katma değerli hale getirerek, karavan olarak ihraç ediyoruz" dedi.

Görevler için belirlenen ödüller genellikle dijital para birimleri, özellikle kripto varlıklar üzerinden sisteme yükleniyor. Tehlikenin her geçen gün hızla büyüdüğüne dikkat çeken Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi Öğretim Üyesi ve Bilişim Teknolojileri Uzmanı Prof. Dr. Ali Murat Kırık, "Bir zamanlar arkadaş ortamlarında eğlence amacıyla yapılan meydan okumalar, artık internet üzerinden Dare Market, X dare gibi birçok platformdan para karşılığında gerçekleştirilen bir sisteme dönüşmüş durumda. Son dönemde ortaya çıkan bazı platformlarda kullanıcılar, belirli bir ücret karşılığında başkalarına görev verebiliyor. İlk başta masum görünen bu görevler, ödül miktarı arttıkça daha sıra dışı ve riskli hale geliyor" dedi. Kırık, sorunun boyutlarını şu örneklerle verdi: "Örneğin bir kişiden kalabalık bir meydanda çıplak dolaşması, megafonla yemek siparişi vermesi, yabancılarla rahatsız edici diyaloglara girmesi, özel hayatını ifşa etmesi veya toplum içinde küçük düşürücü davranışlar sergilemesi istenebiliyor. Hatta bazı görevler kişinin kendi güvenliğini tehlikeye atmasına kadar uzanabiliyor. Asıl sorun, insanların para karşılığında etik sınırlarını zorlamaya başlamasıdır. Çünkü burada satılan şey aslında cesaret değil; mahremiyet, itibar ve bazen de insan onurudur." Kolay para kazanma isteğiyle hareket eden kişilerin, normal şartlarda asla kabul etmeyecekleri davranışları sergileyebildiğine dikkat çeken Kırık, şöyle devam etti: "Üstelik bu görüntüler çoğu zaman internetten silinmiyor ve kişinin eğitim hayatını, kariyerini ya da sosyal çevresini yıllarca etkileyebiliyor. Bu platformların hızla yayılmasının arkasında ise dijital çağın dikkat ekonomisi bulunuyor. Sosyal medyada ne kadar sıra dışı davranırsanız o kadar fazla izleniyor, konuşuluyor ve görünür hale geliyorsunuz. Bir yandan ekonomik zorluklar, diğer yandan viral olma arzusu özellikle gençleri bu tür uygulamalara yöneltebiliyor." Kırık, insanlar artık sadece içerik üretmediğini, bazen kendi mahremiyetlerini ve güvenliklerini de birer dijital ürüne dönüştürdüğünü anlattı. Kırık, şu bilgileri verdi: "İşin daha da tehlikeli tarafı, bu meydan okumaların zamanla kontrolden çıkabilme ihtimalidir. Bugün birkaç yüz dolar karşılığında toplum içinde utandırıcı bir hareket yapması istenen bir kişi, yarın suç teşkil eden bir eyleme yönlendirilebilir. Nitekim geçmişte sosyal medya kaynaklı meydan okumalar nedeniyle yaralanan, hayatını kaybeden veya ciddi hukuki sorunlarla karşılaşan çok sayıda insan oldu. Bu nedenle konu yalnızca bireysel tercih meselesi olarak görülmemeli; toplum sağlığı, kamu düzeni ve dijital güvenlik açısından da değerlendirilmelidir." Devletin bu noktada dijital platformlara yönelik denetim ve düzenleme mekanizmalarını güçlendirmesi gerektiğinin altını çizen Ali Murat Kırık, "Para karşılığında tehlikeli, aşağılayıcı veya suç teşkil eden görevlerin paylaşılmasını engelleyecek yasal çerçeveler oluşturulmalı, platformlara daha fazla sorumluluk yüklenmelidir. Aynı zamanda okullarda ve üniversitelerde dijital okuryazarlık eğitimleri artırılarak gençlerin bu tür riskler konusunda bilinçlendirilmesi önem taşıyor. Vatandaşlara düşen görev ise kolay para vaatlerine karşı dikkatli olmak. Birkaç dolar kazanmak uğruna yapılan bir hareketin bedeli bazen yıllarca sürebiliyor. Kısa vadeli kazançlar uğruna kişisel güvenliği, itibarı ve geleceği riske atmak, çoğu zaman geri dönüşü olmayan sonuçlar doğurabiliyor" diye konuştu.

Calm, Headspace, Insight Timer gibi uygulamalar, nefes, kas gevşetme ve zihinsel sakinleşme tekniklerini rehberli şekilde sunuyor. Forest, Ekran Süresi Uygulaması, Freedom tarzı uygulamalar, sosyal medya ve dikkat dağıtıcı uygulamaları belirli sürelerle kısıtlar. Bu uygulamalar, özel ses frekansları ve algoritmik ses yapıları kullanarak beynin odaklanma, sakinleşme ve çalışma moduna geçmesini hedefliyor. Uyku monitörü, Sleep Cycle, Sleepway, Samsung Health, Google Fit gibi uygulamalar uyku kalitesini analiz ederek daha düzenli bir uyku rutini oluşturmayı hedefler. Sınav döneminde zihinsel performansın en kritik parçası olan uyku dengesini korur. Özellikle sınav döneminde "sürekli çalışıyorum ama verim alamıyorum" problemine çözüm olarak görülüyor. Focus To-Do, Pomofocus, TickTick, Toggl Track gibi uygulamalar 25-5 dakikalık çalışma döngüleriyle dikkat süresini optimize etmeyi hedefliyor.

1.5 yıl önce belli bölgelerde başlatılan pilot proje kapsamında ilk etap üretiminde 50 ton kuru çay elde edildi. Dekar başına 100-110 kilogram gübre kullanan üreticiler, yeni modelde bu miktarı yaklaşık yarıya indirerek 50-55 kilograma düşürdü. Erdoğan, "Projede üreticiyi teşvik eden farklı bir alım modeli de uygulanıyor. Devletin kilogram başına 35 lira olarak açıkladığı yaş çay taban fiyatının üzerine çıkan Migros, üreticiden çayı 36.5 liradan satın alıyor" dedi. Türkiye'de yaklaşık 790 bin dekarlık çay alanı bulunduğunu ve dekara 1750 kilogram verimle dünyada önemli bir konumda olunduğunu belirten Erdoğan, şöyle devam etti: "Çay hasadında günlük işçi ücretleri 4-5 bin liraya kadar çıkıyor. Projeyi, kooperatiflerimiz ve kadın girişimcilerimizle birlikte geliştireceğiz. Siyah çayda yakaladığımız başarıyı, yeni çay çeşitleriyle ulusal ve uluslararası pazarda daha ileri taşımak istiyoruz. Rize Ticaret Borsası olarak hayata geçirdiğimiz Çay Çarşısı Projesi ile çayımızı turizmle buluşturduk, şehrimize önemli bir cazibe merkezi kazandırdık." Migros Grubu Pazarlama İcra Kurulu Üyesi Ekmel Baydur da kamu kurumları ve araştırma enstitüleriyle birlikte Türkiye'nin çeşitli bölgelerinde projeler gerçekleştirdiklerini belirterek, "Amacımız, yerli üretimin artırılması, üretim planlaması ve alım garantisi sayesinde arz güvenliğinin sağlanması. Rize çayı ile bu alandaki çalışmalarımıza bir yenisini daha eklemiş oluyoruz. Rize'de çay üreticilerimizi eğitim ve alım güvencesiyle destekliyoruz. Toprağın verimini artırarak coğrafi işaretli çayımızı daha yüksek kaliteli ve daha sürdürülebilir hale getiriyoruz. Coğrafi işaretli bu üretimin mahsullerini satışa sunan ilk perakendeciyiz" diye konuştu.