Dünkü yazımda İran notlarının sonuncusu olduğunu belirtmiştim ama henüz öğleden sonra Türkiye'ye dönüş olacağı için birkaç ilginç bulacağınız konuya daha değineyim. Salı günü Tahran dışına bir yolculuğa çıktık. Gele gele muazzam bir süper ve lüks alışveriş kompleksine geldik, kentteki alış verişdokusunu da içine alan adeta bir "Küçük Tahran" yaratılmıştı. 1.5 milyar dolara mal olmuş güncel değeri 6 milyara yakın. Bu süper lüks kompleksin çevresinde çok katlı yeni bir Tahran yükselmeye başlamış. Buradan kadınların örtünme zorunluluğuna yeniden değineyim. Mahsan Amini'nin öldürülmesi üzerine başlayan "Kadın, yaşam, özgürlük" protesto hareketi bir sonuç vermiş görünüyor. Bu konuda bir geri adımın atılması beklenmiyor, yönetim "ahlak polisi" ni başörtüsü konusunda uyarmış kısmen geri çekmiş ve bu konuda toplumda bir sakinlik hâkim. Evet Tahran'dan şimdilik bu kadar... Türkiye gündemine dönebilirim artık.

Çünkü sonrasında yaşananlar Gazze dahil Filistinlilerin, Suriye'nin ve tabii ki İran'ın aleyhine sonuçlar üretmiş olmasıdır. Ancak bu iddia düzeyinde kaldı, İsrail bile bunu doğrulayıcı bir açıklama yapmadı; ABD resmi istihbarat birimleri de doğrulamadı, "Elimizde bir kanıt yok" dedi. İran'ın bu saldırıyı övdüğü biliniyor. Güvenlik uzmanları da böyle bir saldırı kararını Filistinlilerin kendi içlerinde aldıkları kanaatinde. Eğer Gazze'deki büyük katliamı, Hizbullah'ın verdiği önemli kayıpları, İsrail'in Lübnan'a saldırılarını, Suriye'de rejimin yıkılışını ve tüm savunmasının yerle bir edilişini ve İsrail'in Golan Tepeleri'ndeki işgalini genişletmesini, daha sonra İran'a saldırının önündeki engelleri aşmasını, Hizbullah liderlerini öldürmesini, sonra İran'a verdiği büyük zararı, önceden tahmin etmiş, görebilmiş olsaydı... Şüphesiz zor bir soru, yanıtını belki de hiçbir zaman bilemeyeceğimiz bir soru. İsrail'in Filistin meselesine, özellikle Gazze'ye yönelik büyük bir saldırı ile karşılık vereceğini hesap edememeyi anlamam. Son diyeceğim şudur, bununla İran notlarını ve değerlendirmelerini bitiriyorum: İran büyük bir fırsat kaçırdı.

Aslında kalabalıkların üçüncü günüydü dün ve 10 kilometrelik birbirine bağlı büyük bulvarlardan geçirilerek Azadi Meydanı'nda son buldu. Henüz barış anlaşmasının imzalanmadığı, 14 maddelik 60 günlük geçici anlaşma döneminin nasıl sonuçlanacağı belli değil. ABD Başkanı Donald Trump bitirmek istiyor ama tüm dünya İran kazandı inancı içindeyken kendisine bazı payeler verecek nasıl bir bitişi hayal ediyor, bilmiyoruz. Dünkü kortej içinde kaybolmaktan zor kurtulduktan sonra (Kırmızı renkli, İsrail'e ve Trump'a ölüm yazılı intikam bayrakları, siyah yas ve deniz dolusu Hamaney bayrakları arasından), sohbette bu muazzam gösterinin askeri yönü gündeme geldi. Bir meslektaş, "İran'ı güçlendirebilir" dedi. Trump'ın milyonların Hamaney için döktüğü gözyaşlarına ve yas gösterilerine şaşırdığını söylediğine göre, evet, Şii inancı içinde milyonların kararlılığı, direnci, haykırışları, henüz bitmeyen savaşta İran lehine masada bir koz olarak duruyor. Yaralı ama galip Irak'ta da sürecek Hamaney töreninin, İran halkının savaşı sürdürmek için büyük bir kararlılık gösterisi olduğu açık. İran yönetimi tabii ki bunu istiyordu. Anlaşma ile birlikte İran rejimi kendini güçlendirebilir. Ekonomisi yeniden sisteme entegre olabilir.

Önce şu notu paylaşayım: İran'ın dini lideri Ali Hamaney'in cenaze törenine gelen yabancı devlet yetkililerini havaalanında bir sürpriz bekliyordu: Minab okul saldırısında öldürülen 170 kız öğrencinin çantalarıyla ve ayakkabılarıyla düzelenmiş bir "sanatsal enstalasyon". Bu kısa filmi şuradan izleyebilirsiniz: www.facebook. com/reel/1035248685723217 İran törene davet ettikleri ülkelerle de ilgili bir diplomasi uyguladı. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik hava saldırılarına karşı "uygunsuz pozisyon alan, bu saldırıları kınamayan veya savunan", tarihin yanlış tarafında yer alan ülkelerin törene davet edilmediğini resmen açıkladı. Törene Asya, Afrika ve Latin Amerika'dan 100'ün üzerinde ülkeden temsilci katıldı. İlki, İran'ın ABD askeri üslerine yaptığı saldırıların sonucu İran ile Körfez ülkeleri arasında oluşan askeri gerilim. New York Times'ta (NYT) yayımlanan bir makaleye göre, İran ile yaşanan gerilim sırasında Suudi Arabistan'ın ABD'nin Hürmüz Boğazı'nda planladığı askeri operasyonlar için hava sahasını kullanamayacağını ABD'ye bildirmesi üzerine Trump ve veliaht Prens Selman arasında çok sert telefon görüşmeleri yapıldı. (How the Iran War Ignited a Clash Between Trump and the Saudi Crown Prince) İran'ın ABD'ye karşı gösterdiği askeri direnç ve sonunda yapılan 14 maddelik anlaşma, Suudilerin İran'a karşı bir politika değişikliğine de yol açtı. Öyle ki yine NYT'de bir makaleye göre, Pakistan'da barış görüşmeleri sırasında Trump yönetimi, İsrail'in İran delegasyonuna karşı suikast hazırlığı içinde olduklarını düşünerek İsrail'i uyarmış.

Tahran geniş bulvarlar ve büyük meydanlar kenti. 10'u aşan büyük meydanı var. Düşünün, günlerdir tüm bu büyük meydanları gece 12'ye kadar insanlar dolduruyor. Şüphesiz tüm İran için büyük bir acı vardı ve İran ordusu lideri, dün, "İntikamları alınacak" açıklamasını yapıyordu yeniden. İki büyük meydan arasındaki bir veda yürüyüşü sonunda, Hamaney'in cenazesi Kum, Necef ve Kerbela şehirlerine götürüldükten sonra 9 Temmuz Perşembe günü Meşhed'de toprağa verilecek. Zorlu bir dönemden geçiyoruz, dedi; "Ali Hamaney'in şehadeti ülkeyi zayıflatmayacak, bu kayıp yolun sonu değil, İran için daha fazla dayanışma, direnç ve büyüme getirecek yeni bir dönemin başlangıcıdır" dedi. İran'ın geleceğini ve güvenliğini koruyacak en büyük gücün "ulusal birlik ve beraberlik" olduğunu söyledi. Meydanlardaki bu büyük kalabalığı işaret ederek "Terör, şiddet ve zorbalık mantığına verilmiş en sert ve kararlı yanıttır. Bu millet, liderinin uğrunda mücadele ettiği kutsal değerleri ve idealleri onun şehadetinden sonra da kararlılıkla sürdürecektir" açıklamasında bulundu. *** Biz pazartesi günü büyük yürüyüşü izleyeceğiz.

İsrail'in İran'a ve öncelikle İranlı liderleri öldürmek için başlattığı füze saldırıları sonucu 28 Şubat'ta hayatını kaybeden dini lider Ali Hamaney'in cenaze töreni için Tahran'dayız. Cenaze töreni 4 ay sonra yapılıyor ve tören bir hafta sürecek. Çeşitli dini kentlerde de tören yapılacak ve 9 Temmuz Meşhed kentinde veda töreni sona erecek. Çok sayıda ülkeden ve de Türkiye'den yüzlerce gazeteci davetli olarak tören için Tahran'da. Perşembe günü geldik ve cumartesi günü (bugün) töreni Tahran İmam Humeyni Musalla'sında (camisinde) izleyeceğiz. Tahran'a çeşitli İran kentlerinden akın var. Sonra cenazesi Kum, Necef, Kerbela kentlerine götürülecek ve sonra doğduğu kent olan Meşhed'te İmam Rıza Kutsal Türbesi'nde toprağa verilecek. Biz perşembe ve cuma günlerini Tahran'ı gezdik. Amerika'nın kışkırtmasıyla İran'a saldıran Saddam'ın Irak'ı ile savaş 20 yıl büyük acılarla bitti. İstanbul'da pasaport işlemlerini yapan genç kadından öğreniyorum; bazı günler günde 20 kadar uçak İran'a kalkıyor. Kuyruğun yüzde 90'dan fazlası İranlı ve çoğu kadın.

*** İktidarın NATO'yu da aşan NATO'cu politikası... İktidar belirsizliklerin çoğaldığı ve özellikle Avrupa'nın, öncelikle Rusya korkusunun yarattığı büyük baskı nedeniyle "güvenlik" ihtiyacının birinci plana yükselmesi sonucu, RTE iktidarına, Türkiye'ye sarılması... Bu şu açıdan önemli, iktidar bu sarılmayı, içeride muhalefetin ana partisine, seçilmiş CHP ve liderine yönelik her türlü tasfiye hareketini, Özgür Özel 'in deyimiyle "AKP/iktidar yargı kolları" aracılığıyla yürütme özgürlüğünü kullanabileceğini görmesi. Şu aşamada seçim sürecinde henüz olup bitecek tüm hukuksuzluklara karşı "NATO zırhı" nı şimdiden kuşanmış durumdalar. Özür Özel 'in fezlekesi Meclis'te kabul edilip (olmaz ya!) dokunulmazlığı mı kalktı ve mahkeme önüne çıkarıldı ve ötesi... "Türk ordusunu kullanmaya ihtiyacımız var" politikası, yani NATO zırhı göz yumulan her türlü hukuksuzluğun örtüsü olacaktır. Daha başlangıca bakın, aman gösteri yaparlar azılı anti-NATOcular düşüncesiyle 100'ü aşkın insanı tutukladılar. Baksanıza Ukrayna kök söktürüyor Rusya'ya!

40 yıllık, 60 yıllık, babadan aileden CHP'liyim, sözünün bir karşılığı yoktur. Toplumda her kesim sizlerin, CHP'yi yüzde 35'lere taşıdığı ve umut yarattığı için atıldığınızı biliyor. Klasik tutum olarak, CHP adına mühür basmayı alışkanlık haline getirenlere, CHP'nin yeni CHP'ye taşındığını anlatmak kolaydır. Yeni partinin eski CHP oylarını almasının zor olduğunu iddia edenlere bakıyorum, artık örnek gösterdikleri "köylü"lerin bile kendilerini katbekat aştığını görmekten acizler. Toplumun her kesimine hitap etmek gibi bir zorunluluk yoktur. Bugün hele toplumun bu tür laga lugalara hiç ihtiyacı yoktur. Yeni CHP, tarihi misyon olarak dün olduğu gibi toplumun durağanlığına teslim olmamalıdır. Durağan partiler vardır ve bunun için toplumun yeni CHP'ye ihtiyacı sıfırdır. *** Yoruldum, 10 gün kadar izin lütfen...

Atatürk'ün en çok önem verdiği... Sözün bittiği bir konu da CHP... Her şey açık seçik. İktidarın yeni yandaşları KK ve adamlarına teslim ettiği CHP'de bir gelecek aramanın olanaksızlığı çoktan ilan edildi. Verirse, evet, istinafın kararı doğrudur kararı verir. Bana göre bunu bile vermeyecek, çok işimiz var havasıyla kararı geleceğe yayacak, KK ve adamlarının CHP'nin işini tam bitirmelerini bekleyecek. İktidarın iki yıldır büyük yatırımlar yaptığı, uğruna 100 milyar dolar harcadığı bu kararı iptal etmeye cesaret edecek bir kurum ben görmüyorum. Hukuksuz sistemin hukuksuz KK ve adamlarının CHP'si, ilkelerinden, geçmişinden, Atatürk'ten varlığından tamamen arınmıştır; başındaki kişi, anayasaya uymayan iktidarın izdüşümüdür. Meclis, "yargı müktesebatı" nın bir parçasıdır. Partide İmamoğlu ve Özel'den zırnık parça kalmayacaktır.

Farkında mısınız, Bahçeli başından beri ağırlıklı olarak Özgür Özel 'e yüklenmekle birlikte KK ve ekibi ile Özgür Bey ve ekibine anlaşın ve birleşin, CHP köklü bir parti, ülke için parçalanması kötü olur diyor. Ve Özgür Bey'i eleştirmeye ağırlık verdi. Yoksa olmaz ya, seçilmişler ayrı bir parti kurarsa ortalığı silip süpürür ama KK ile birlikte olursa bir fren mekanizması parti içinde işler, karışık ve iki başlı bir görüntü verir, itibar ve değer kaybeder seçmen gözünde. Bu soruya yanıt vermeden önce, Saray ile Bahçeli arasında CHP'nin bu durumuyla ilgili farklı iki politikaya işaret etmeli. KK ekibi de iktidardan öğrendiği tüm hukuksuzlukları uyguluyor. Saray herhalde Bahçeli'nin birleşin çabalarına gülüp duruyordu. Her hafta birleşin nutuklarının ardında bu olgu var. Hem dış ve iç politikalarıyla uyumlu, Meclis'te anayasa referandumuna evet diyecek, kendisine "Türkiye sağ sol birlik ve bütünlük içinde, diğerleri dış düşmanla birlikte, ülke düşmanları" vb. gibi politikalar ürettirecek bir CHP peşinde. *** AKP, Özgür Özel ayrılsa bile, yüzde 5'lik bir seçmen kitlesine sahip KK CHP'si hayali peşinde. Bahçeli'nin bunu önlemeye gücü yok.

KK ile iktidar mutlak bultanı bakın nasıl birlikte kararlaştırdı... 19 Mart 2025'te CHP'nin cumhurbaşkanı adayı Ekrem İmamoğlu 'na ve tabii CHP'li belediyelere başlayan operasyonla birlikte dolar artışı, borsada çöküş, kredi faizlerinde artış vb. ile bir maliyet çıkardı. Tabii ki iktidar... 38. kurultaydan 11 ay sonra kurultay iradesi satın alındı gibi uyduruk bir gerekçe ile mutlak butlana gidecek yol açıldı. Bu salt KK aklı değil. Daha kurultayda, sonuçlar açıklandıktan hemen sonra, KK'ye çevresindeki artık işsiz güçsüz kalacaklarını gören iktidar müptelaları "Hayır bırakamazsınız, bu sonuçları kabul edemezsiniz, izin veremeyiz çekilmenize, mücadele edeceğiz" diye KK'nin çevresini sardılar. Bu açıdan bakıldığında, Cumhurbaşkanlığınca yapılan "Kendi kendilerine dava açtılar, bizim dahlimiz yok" açıklamasını doğru kabul etmeliyiz. CHP'yi ikiye ayırdı, seçilmişlerden partiyi aldı ve KK gibi tüm seçimler boyunca sopaladığı KK'ye verdi.

Atilla Kart, CHP'nin eski milletvekili, CHP'ye, CHP'li seçmene tamamen ihanet anlamına gelen 2017 referandumunda mühürsüz oyların yasalara, kurallara, YSK seçim yönergelerine aykırı bir şekilde kabul edilmesine KK'nin itiraz etmemesi konusunu bir süredir gündemde tutuyor. 16 Nisan 2017'deki anayasa değişikliği referandumunda "Evet" ve "Hayır" oyları arasındaki fark 1 milyon 379 bin idi. Yüzde 51.41 oranında "Evet", yüzde 48,59 oranında "Hayır" çıkmıştı. Fakat Yüksek Seçim Kurulu (YSK) yaklaşık 2.5 milyon mühürsüz oyu geçerli sayıyor. (Ama AKP ne yapar eder yine bugünkü durumu yaratabilirdi!) Atilla Kart'ın AİHM'ye başvuru macerası var, diyor ki son anda KK ve Bülent Tezcan parti adına başvuru yapmamı yasaklıyorlar. Tüm parti teşkilatına hemen YSK kesinleştirdikten 10 dakika sonra acil mesaj göndererek YSK'nin mühürsüz oyları kabul ettiğini ve sonucun kesinleştiğini belirtiyor. KK yönetimindeki CHP, Meclis'te referandum için hayır oyu veriyor. Türkiye'ye, partiye, partinin iradesine, hayır oyu veren 23 milyon 700 binden fazla seçmene, aydınlık insana ihanetin adıdır bu.