ABD Başkanı Donald Trump'ın Ankara'daki "CAATSA yaptırımlarını kaldıracağız" açıklaması, Türkiye-ABD ilişkilerinde yeni bir dönemin kapısını araladı. Rusya'dan alınan S-400'ler nedeniyle 2020'de Savunma Sanayii Başkanlığına uygulanan CAATSA yaptırımları yeniden gündemin ilk sırasına çıktı. Trump, Türkiye'ye yönelik yaptırımlar için "Kaldıracağız" derken, "Zamanı geldi, dostlarımıza yaptırım uygulamak istemiyoruz" ifadelerini kullandı. CAATSA, ABD'nin 2017'de yürürlüğe soktuğu; İran, Rusya ve Kuzey Kore'ye yönelik yaptırım mekanizmalarını içeren "Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Yasası" olarak biliniyor. CAATSA'nın İngilizce açılımı, Countering America's Adversaries Through Sanctions Act. Yasanın Türkiye ile doğrudan ilişkilendirilen bölümü ise Rusya'nın savunma veya istihbarat sektörüyle "önemli işlem" yapan kişi ve kurumlara yönelik yaptırımları düzenleyen 231. madde oldu. ABD, Türkiye'nin Rusya'dan S-400 hava savunma sistemi satın almasını CAATSA'nın 231. maddesi kapsamında yaptırıma gerekçe gösterdi. Washington, Aralık 2020'de Savunma Sanayii Başkanlığına ve dönemin bazı üst düzey yöneticilerine yaptırım uyguladı. ABD Hazine Bakanlığı'nın 14 Aralık 2020 tarihli açıklamasına göre Savunma Sanayii Başkanlığı için beş yaptırım kalemi seçildi. F-35 SÜRECİ CAATSA'DAN AYRI MI? CAATSA yaptırımları ile F-35 meselesi aynı S-400 krizinin ardından gündeme geldi. Türkiye, S-400 alımı sonrasında F-35 programından çıkarıldı; Washington ise 2020'de Savunma Sanayii Başkanlığına CAATSA yaptırımları uyguladı. Trump'ın "yaptırımları kaldıracağız" açıklaması, F-35 konusunda da yeni bir sayfa beklentisini güçlendirdi. CAATSA YAPTIRIMLARI HAKKINDA KISA BİLGİLER BİLGİ CAATSA'nın açılımı: Countering America's Adversaries Through Sanctions Act Yasanın yürürlüğe giriş tarihi: 2 Ağustos 2017 Yasanın hedef aldığı ülkeler: İran, Rusya ve Kuzey Kore Türkiye'ye yaptırım gerekçesi: Rusya'dan S-400 hava savunma sistemi alınması Yaptırım tarihi: 14 Aralık 2020 Yaptırım uygulanan ana kurum: Savunma Sanayii Başkanlığı Trump'ın açıklaması: CAATSA yaptırımlarının kaldırılacağı yönünde F-35 durumu: Ayrı karar ve hukuki süreç gerektiriyor

ABD Kongresi tarafından 2017 yılında kabul edilen ve "ABD'nin Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Yasası" olarak bilinen CAATSA, Rusya, İran ve Kuzey Kore ile savunma alanında belirli düzeyde iş birliği yapan ülke ve kurumlara yönelik yaptırım mekanizmaları içeriyor. CAATSA, "ABD'nin Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Etme Yasası"nın İngilizce kısaltması. Tasarı, Meclis 419-3 oy oranı ile geçtikten sonra 27 Temmuz 2017'de Senatoda 98–2 oy oranı ile kabul edildi. 2 Ağustos 2017'de Başkan Donald Trump, yasanın "ciddi şekilde kusurlu" olduğuna inandığını belirterek imzaladı. Yasada belirtilen 12 madde şöyle: CAATSA yaptırımları kapsamında şu kişi ve kurumlara yaptırım uygulanmıştı: SSB, SSB Başkanı İsmail Demir, SSB Başkan Yardımcısı Faruk Yiğit, Hava Savunma ve Uzay Daire Başkanı Serhat Gençoğlu SSB Hava Savunma ve Uzay Daire Başkanlığı Grup Müdürü Mustafa Alper Deniz Yaptırım kapsamında SSB'nin ABD'den ekipman ve teknoloji ihracat lisansı alması ve uluslararası finans kuruluşlarının kredilerinden faydalanması engellenmiş; ABD'ye giriş yasağı getirilmişti. 36. NATO Zirvesi Başlıyor!

ABD Başkanı Trump, CAATSA'nın Türkiye için kaldırılması hakkında şu sözleri söylemişti: "Dostlarımıza yaptırım uygulamak istemiyoruz. Durum çok basit. Yaptırım uygulayabileceğimiz pek çok kişi var ve uyguluyoruz da. Dostlarımıza yaptırım uygulamak istemiyoruz" CAATSA yasasının 235. maddesinde yer alan ve ABD Başkanı'nın hedef alınan kişi ya da kurumlara karşı en az 5 tanesini seçip uygulamak zorunda olduğu 12 yaptırım maddesi şunlardır: 1. İhracat-İthalat Bankası Desteğinin Kesilmesi: Yaptırım uygulanan kişi veya kurumlara, ABD İhracat-İthalat Bankası (Ex-Im Bank) aracılığıyla sağlanan kredi, garanti ya da sigorta desteklerinin verilmemesi. 3. ABD Mali Kuruluşlarından Kredi Yasağı: ABD menşeli bankalar ve mali kuruluşlar tarafından yaptırım uygulanan tarafa 12 aylık bir dönemde (genellikle 10 milyon doları aşan) büyük miktarda kredi veya borç verilmesinin yasaklanması. 4. Uluslararası Mali Kuruluşlardan Kredi Engeli: ABD'nin, Dünya Bankası veya IMF (Uluslararası Para Fonu) gibi küresel finans kurumlarının yaptırım uygulanan tarafa kredi vermesini engellemek için oy hakkını "olumsuz" yönde kullanması. 5. Merkez Bankası ile Alışveriş Yasağı: Yaptırım uygulanan finans kuruluşu ise, bu kurumun ABD Merkez Bankası (Fed) ile doğrudan işlem yapmasının veya ABD sisteminde birincil piyasa yapıcısı olmasının engellenmesi. 7. Bankacılık ve Finansal Transfer Yasağı: Mali kurumlar arasında yaptırım uygulanan kurumun menfaatine olacak her türlü kredi transferi, ödeme veya bankacılık işleminin engellenmesi.

Türkiye'nin, Rusya'dan S-400 hava savunma sistemini envanterine eklemesinin ardından, Türkiye'ye CATSAA yaptırımları uygulanmaya başlamıştı. Washington yönetimi, Türkiye'nin Rusya'dan S-400 hava savunma sistemini satın almasının ardından CAATSA'nın 231. maddesini ihlal ettiğini iddia etmişti. 2017 yılında ABD Kongresi'nde kabul edilen CAATSA, Rusya, İran ve Kuzey Kore'ye yönelik yaptırımları düzenliyor. S-400 alımının ardından ABD Hazine Bakanlığı, Cumhurbaşkanı Savunma Sanayii Başkanlığı'nı yaptırım listesine eklemişti. Önemli değerlendirmelerde bulunan Trump açıklamasında " Şu anda Türkiye ile ilişkilerimizin hiç olmadığı kadar iyi olduğunu söyleyebilirim" ifadelerini kullandı. Açıklamasının devamında ABD Başkanı Trump: "(CAATSA yaptırımları) Yaptırımları kaldırabileceğimizi söyleyebilirim" dedi. Açılımı "ABD'nin Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Yasası" (Countering America's Adversaries Through Sanctions Act) olan CAATSA, ilk olarak 2017 yılında ABD Kongresi tarafından yürürlüğe konulmuş federal bir kanundur. ABD Başkanı Trump açıklamasında "Dostlarımıza yaptırım uygulamak istemiyoruz. Yaptırımları kaldırıyoruz. Çok yakın işbirliği içinde çalışıyoruz." diyerek dünyaya yeni dönem politikasını ilan eden ABD Başkanı Donald Trump, CAATSA ambargolarının kaldırılması yönünde çok güçlü bir siyasi irade ortaya koymuştur.

Türkiye'nin, Rusya'dan S-400 hava savunma sistemini envanterine eklemesinin ardından, Türkiye'ye CATSAA yaptırımları uygulanmaya başlamıştı. Washington yönetimi, Türkiye'nin Rusya'dan S-400 hava savunma sistemini satın almasının ardından CAATSA'nın 231. maddesini ihlal ettiğini iddia etmişti. 2017 yılında ABD Kongresi'nde kabul edilen CAATSA, Rusya, İran ve Kuzey Kore'ye yönelik yaptırımları düzenliyor. S-400 alımının ardından ABD Hazine Bakanlığı, Cumhurbaşkanı Savunma Sanayii Başkanlığı'nı yaptırım listesine eklemişti. Önemli değerlendirmelerde bulunan Trump açıklamasında " Şu anda Türkiye ile ilişkilerimizin hiç olmadığı kadar iyi olduğunu söyleyebilirim" ifadelerini kullandı. Açıklamasının devamında ABD Başkanı Trump: "(CAATSA yaptırımları) Yaptırımları kaldırabileceğimizi söyleyebilirim" dedi. Açılımı "ABD'nin Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Yasası" (Countering America's Adversaries Through Sanctions Act) olan CAATSA, ilk olarak 2017 yılında ABD Kongresi tarafından yürürlüğe konulmuş federal bir kanundur. ABD Başkanı Trump açıklamasında "Dostlarımıza yaptırım uygulamak istemiyoruz. Yaptırımları kaldırıyoruz. Çok yakın işbirliği içinde çalışıyoruz." diyerek dünyaya yeni dönem politikasını ilan eden ABD Başkanı Donald Trump, CAATSA ambargolarının kaldırılması yönünde çok güçlü bir siyasi irade ortaya koymuştur.

ABD Başkanı Donald Trump, ABD'nin Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Yasası'na (CAATSA) ilişkin, "Yaptırımları kaldırabileceğimizi söyleyebilirim." dedi. Trump, "Türkiye, (Cumhurbaşkanı Erdoğan) liderliğinizde askeri açıdan çok güçlü ülke haline geldi." dedi. ABD Başkanı Trump, "Şu anda Türkiye ile ilişkilerimizin hiç olmadığı kadar iyi olduğunu söyleyebilirim." ifadesini kullanarak Erdoğan hakkında, "Tüm dünyada saygı gören bir lidersiniz." dedi. Trump, NATO'ya "trilyonlarca dolar yatırım yaptıklarını" aktararak, "Neden? Avrupa ülkelerini, Kanada'yı ve diğerlerini korumak için. Genel olarak eskiden Sovyetler Birliği'nden, şimdi ise Rusya'dan gelebilecek tehditlere karşı ülkeleri korumak için." değerlendirmesinde bulundu. İngilizce açılımı Countering America's Adversaries Through Sanctions Act olan ve Türkçeye "Amerika'nın Düşmanlarına Yaptırımlarla Karşı Koyma Yasası" olarak çevrilen CAATSA, ABD Kongresi tarafından 2017 yılında yasalaştırılan son derece kapsamlı bir yaptırım paketidir. 2 Ağustos 2017'de Kongrede kabul edilen CAATSA'da "ikincil yaptırımlar" olarak da anılan bu yaptırımlar şöyle sıralanıyor: 12- Yaptırım kapsamına alınan kişi ve kurumlara benzer işlevi olan üst düzey görevlilere de yaptırım uygulanması." Yasanın ilgili maddesine göre ABD Başkanı, bu 12 maddeden en az 5'ini seçip uygulamakla yükümlü.

ABD Başkanı Trump, NATO Liderler Zirvesi kapsamında Ankara'da Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile bir araya geldi. İki liderin açıklamalarında Türkiye-ABD ilişkileri, savunma sanayii, F-35 programı, CAATSA yaptırımları ile bölgesel gelişmeler öne çıkan başlıklar arasında yer aldı. ABD Başkanı Donald Trump, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile uzun yıllara dayanan iyi bir dostlukları bulunduğunu belirterek, Erdoğan'ın dünyada saygı gören bir lider olduğunu söyledi. Basın toplantısında gazetecilerin yönelttiği F-35 sorusuna yanıt veren Donald Trump, Türkiye ile çok iyi ilişkilere sahip olduklarını belirterek bu konunun değerlendirilebileceğini söyledi. F-35'i dünyanın en iyi uçağı olarak nitelendiren Trump, bu başlık üzerinde düşündüklerini ifade ederek, "Neden olmasın Türkiye ile çok iyi bir ilişkimiz var. Bunu tabii ki değerlendirebiliriz. Şimdiye kadar yapılan en iyi planlardan biri bu. Dünyanın en iyi uçağı F35 ve bunu düşüneceğiz." dedi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ise F-35 konusunun yeni bir gündem olmadığını belirtti. Daha önce ABD ile bu konuda görüşmeler yaptıklarını söyleyen Erdoğan, 5 adet F-35 uçağı için söz aldıklarını açıkladı. Trump'ın bu konuda verdiği sözün arkasında durduğunu belirten Erdoğan, zirvede gerçekleştirilen görüşmelerde F-35 konusuna ilişkin olumlu değerlendirmeler aldıklarını söyledi. Aynı şekilde Türkiye'ye yönelik yaptırımların da kaldırılacağını söyleyen Trump, "Yaptırımları iptal edeceğiz. Zamanı geldi. Ben dostumu yaptırımlarla boğmak istemiyorum." ifadelerini kullandı.

ABD Başkanı Donald Trump'ın, Ankara'da düzenlenen NATO Liderler Zirvesi kapsamında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile gerçekleştirdiği görüşmede "CAATSA yaptırımlarını kaldırabileceğimizi söyleyebilirim" ifadelerini kullandı. CAATSA (Countering America's Adversaries Through Sanctions Ac) yani "Amerika'nın Düşmanlarına Yaptırımlarla Karşı Koyma Yasası" olarak bilinen ABD federal yasasıdır. Tasarı Temsilciler Meclisi'nde 419'a karşı 3, Senato'da ise 98'e karşı 2 oyla kabul edildi. ABD Başkanı Donald Trump, yasayı 2 Ağustos 2017 tarihinde imzalayarak yürürlüğe koydu. Türkiye 2017 yılında Rusya ile yaklaşık 2,5 milyar dolarlık S-400 hava savunma sistemi anlaşması imzaladı. Aralık 2020'de ABD, Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) ile bazı yetkililere yaptırım kararı aldı.

2020'den bu yana Türkiye'ye ABD tarafından uygulanan CAATSA yaptırımlarına dair Trump, "CAATSA yaptırımları kalkacak. Dostlarımıza yaptırım uygulamak istemiyoruz" dedi. ABD Başkanı Donald Trump, NATO kapsamında Türkiye'ye geldi. CAATSA, "Amerika'nın Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Yasası"nın İngilizce kısaltması olarak biliniyor. ABD, Aralık 2020'den bu yana Türkiye'ye bu yasa kapsamında yaptırım gerçekleştiriyor. 2017 yılında ABD Kongresi'nden geçen CAATSA, Rusya, İran ve Kuzey Kore'ye yönelik yaptırımları gerçekleştiriyor. F-35 programından çıkarılan Türkiye, hava filosunu yenilemek amacıyla 2021 yılında 40 adet F-16 savaş uçağı ile 79 modernizasyon kiti talebinde bulunmuştu.

ABD'nin Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Yasası (CAATSA) kapsamındaki yaptırımlar, Rusya'dan S-400 hava savunma sistemlerinin alımı nedeniyle Türkiye'ye yönelik, yaklaşık 3 yıldır masada durduktan sonra, 7 Nisan 2021 tarihinde yürürlüğe girmişi. ABD Kongresi, ilk kez 2018 savunma bütçesine ilişkin "Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası'nda" (NDAA), Türkiye'nin Rusya'dan S-400 alma niyetini gündeme getirdi ve Savunma Bakanlığından bu konuda rapor istedi. 2020 bütçesine ilişkin NDAA yasasında ise Türkiye'nin Temmuz 2019'da S-400 sistemlerini teslim alması CAATSA kapsamındaki Rus savunma ve istihbarat sektörü ile yapılan "önemli mali işlem" olarak tanımlandı ve Başkan'ın 180 gün içinde Türkiye'ye CAATSA yaptırımlarından en az beşini uygulaması talebinde bulunuldu. 2 Ağustos 2017'de Kongrede kabul edilen CAATSA'da "ikincil yaptırımlar" olarak da anılan bu yaptırımlar şöyle sıralanıyor: 12- Yaptırım kapsamına alınan kişi ve kurumlara benzer işlevi olan üst düzey görevlilere de yaptırım uygulanması." Yasanın ilgili maddesine göre ABD Başkanı, bu 12 maddeden en az 5'ini seçip uygulamakla yükümlü.

CNN Türk ABD Temsilcisi Yunus Paksoy, ABD Başkanı Donald Trump'ın Beştepe'de verdiği kritik mesajları ve savunma sanayisine dair önemli gelişmeleri aktardı. 13 gün önce CNN Türk'e yaptığı açıklamada Türkiye'ye "müjdelerle" gideceğini belirten ABD Başkanı Donald Trump, Beştepe'de bu müjdeleri kamuoyuyla paylaştı. CNN Türk ABD Temsilcisi Yunus Paksoy'un aktardığı bilgilere göre, CAATSA yaptırımlarının kaldırılması için ABD Kongresi'nin onay süreci bulunmuyor. Bu doğrultuda ABD Başkanı Trump'ın Kongre'ye; "Artık S-400 çalıştırılmıyor. S-400 artık o ülkenin sahip olduğu bir silah değil ve aynı zamanda bir daha böyle bir alışveriş yapılmayacak" ifadelerini içeren bir mektup yazması yeterli oluyor. ABD Başkanı Trump'ın CAATSA'yı kaldıracak 3 maddeyi belirleyip Kongre'ye gönderecek aşamaya gelmesi, F-35'lerin satışını engelleyen 2020 savunma bütçe yasasının şartlarının da yerine geldiği anlamına geliyor.

CAATSA yaptırımlarının geleceği, F-35 programı ve savunma sanayi iş birlikleri açısından kritik önem taşıyor. Türkiye'nin Rusya'dan S-400 hava savunma sistemi satın almasının ardından uygulanan yaptırımlar yıllardır iki ülke ilişkilerinin en önemli başlıklarından biri olurken, son dönemde gelen açıklamalar sürecin yeniden şekillenebileceğine işaret ediyor. Özellikle Trump'ın yaptırımların kaldırılmasına yönelik mesajları, "CAATSA yaptırımları kaldırıldı mı?" sorusunu yeniden gündemin ilk sıralarına taşıdı. CAATSA, İngilizce adıyla Countering America's Adversaries Through Sanctions Act olan ve Türkçe'ye Amerika'nın Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Yasası olarak çevrilen ABD yasasıdır. 2017 yılında yürürlüğe giren yasa, ABD'nin rakip olarak gördüğü Rusya, İran ve Kuzey Kore ile önemli savunma ve güvenlik iş birlikleri yapan kişi, kurum veya ülkelere karşı yaptırım uygulanabilmesine imkan tanıyor. Türkiye, Rusya'dan S-400 hava savunma sistemi satın almasının ardından 2020 yılında CAATSA yaptırımlarıyla karşı karşıya kaldı. ABD yönetimi, S-400 sistemlerinin NATO güvenliği açısından risk oluşturduğunu savunurken, Ankara ise söz konusu alımın egemenlik hakkı kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti. Trump ayrıca Türkiye'nin F-35 programına ilişkin taleplerinin de değerlendirileceğini ifade etti. Ankara ve Washington arasında yürütülen görüşmelerde CAATSA yaptırımları, F-35 savaş uçakları, savunma sanayii iş birliği ve ekonomik ilişkilerin ele alındığı belirtiliyor. Bu nedenle "CAATSA yaptırımları kaldırıldı" ifadesi şu aşamada teknik olarak doğru kabul edilmiyor. Türkiye, CAATSA süreci sonrasında F-35 programından çıkarıldı. Savunma iş birliklerinin artması, savunma sanayi projelerinin hızlanması ve F-35 sürecinin yeniden gündeme gelmesi gibi gelişmeler yaşanabilir.

NATO Liderler Zirvesi kapsamında Ankara'ya gelen ABD Başkanı Donald Trump, Cumhurbaşkanı Erdoğan ile düzenlediği ortak basın toplantısında Türkiye'ye yönelik CAATSA yaptırımlarının kaldırılacağını duyurdu. Yaptırım listesine alınacak başka odaklar olduğunu belirten Trump "Marco Rubio, ve tüm arkadaşlarımla çalışıyoruz. Dostlarımıza yaptırım uygulamak istemiyoruz. Yaptırım uygulanacak bir sürü insan var.F-35 konusu bizim vereceğimiz karar. Çok iyi ilişkimiz var. Herkes neden bunu yapmayalım ki diyor. Çoğu ülkeden de sadık aynı zamanda Türkiye. Üzerine düşündüğümüz konu. Dünyanın en iyi uçağı F35 ve bunu düşüneceğiz." ifadelerini kaydetti. Amerika Birleşik Devletleri'nin ulusal güvenliğine tehdit olarak konumlandırdığı Rusya, İran ve Kuzey Kore'ye yönelik ticari ve askeri kısıtlamalar getiren Hasımlarına Yaptırımlar Yoluyla Karşılık Verme Yasası (CAATSA), 2 Ağustos 2017 tarihinde yürürlüğe girdi.

14 Aralık 2020'den bu yana Amerika tarafından Türkiye'ye CAATSA yaptırımları uygulanıyor. Bugün iki lider bir araya geldi ve ABD Başkanı Trump "CAATSA yaptırımlarını kaldıracağız" dedi. Yasal geçmişi: Yasa, Meclis'te 419-3, Senato'da ise 98-2 oy oranıyla kabul edildi ve 2 Ağustos 2017'de dönemin Başkanı Donald Trump tarafından imzalandı — Trump yasayı "ciddi şekilde kusurlu" bulduğunu belirtmesine rağmen imzalamak zorunda kaldı. Amacı: Yasa özellikle bu ülkelerin savunma şirketlerini ve istihbarat kurumlarını hedef alıyor; Rusya'ya ilişkin 231. madde, Rus savunma ve istihbarat sektörüyle "önemli mali işlem" yapan kişi ve kurumlara yaptırım uygulanmasını öngörüyor. Bu kapsamda SSB'ye ABD ürün ve teknolojileri için ihracat lisansı verilmesi engellendi, SSB'nin ABD finans kuruluşlarından 12 ay vadeyle 10 milyon doları aşan kredi alması yasaklandı ve isimleri geçen yetkililere ABD'ye giriş yasağı getirildi.

Trump şunları söyledi: "Marco Rubio, ve tüm arkadaşlarımla çalışıyoruz. Dostlarımıza yaptırım uygulamak istemiyoruz. Yaptırım uygulanacak bir sürü insan var. F-35 konusu bizim vereceğimiz karar. Çok iyi ilişkimiz var. Herkes neden bunu yapmayalım ki diyor. Çoğu ülkeden de sadık aynı zamanda Türkiye. Üzerine düşündüğümüz konu. Dünyanın en iyi uçağı F35 ve bunu düşüneceğiz." 2 Ağustos 2017 tarihinde yürürlüğe giren ABD'nin Hasımlarına Yaptırımlar Yoluyla Karşılık Verme Yasası (CAATSA), ABD'nin ulusal güvenliğine tehdit olarak nitelendirdiği İran, Rusya ve Kuzey Kore'ye karşı yaptırımlar öngörüyor. Trump, Türkiye'nin S-400'leri satın almasının ardından CAATSA yaptırımlarının hemen uygulanmasını engellemiş fakat başkanlık seçimleri öncesi baskı altında olduğu için Aralık 2020'de bu kararı almıştı. Yasanın 231. maddesinde, "Rusya Federasyonu'nun savunma ya da istihbarat sektörleri ile ya da bunlar adına çalışan kişi ve kurumlar ile önemli düzeyde alışverişte bulunan kişi ve kurumlara yaptırım uygulanmasını" öngörülüyor.

Açıklamanın ardından milyonlarca kişi "CAATSA nedir?", "Yaptırımlar neden uygulanmıştı?" ve "Türkiye'yi nasıl etkileyecek?" sorularına yanıt aramaya başladı. ABD Kongresi tarafından 2017 yılında kabul edilen yasa, Rusya, İran ve Kuzey Kore'ye yönelik yaptırımları güçlendirmeyi amaçlıyor. Türkiye'nin Rusya'dan S-400 uzun menzilli hava savunma sistemi satın alma kararı, Washington ile Ankara arasında ciddi bir görüş ayrılığına neden oldu. ABD yönetimi, bu alımın NATO savunma sistemleriyle uyumsuz olduğu ve özellikle F-35 savaş uçaklarının güvenliği açısından risk oluşturduğu değerlendirmesini yaptı. Bu gelişmelerin ardından ABD, 2020 yılında CAATSA kapsamında Türkiye'nin Savunma Sanayii Başkanlığına yönelik çeşitli yaptırımlar uygulamaya başladı. Ankara'da gerçekleştirilen 36. NATO Liderler Zirvesi kapsamında konuşan ABD Başkanı Donald Trump, Türkiye'ye yönelik CAATSA yaptırımlarının kaldırılacağını açıkladı. Ancak yaptırımların kaldırılması tek başına Türkiye'nin F-35 programına otomatik olarak geri döneceği anlamına gelmiyor.

Cumhurbaşkanı Erdoğan konuşmasında, "Bu ziyaretin ne kadar önemli olduğunu özellikle ifade etmek istiyorum. NATO liderler Zirvesi'nin bugün Ankara'da yapılıyor olması tüm liderlerin şu anda ülkemizde bir araya gelmesi, yarın değerli dostum Sayın Trump ile birlikte olması bize güç katacaktır" ifadelerini kullandı. Erdoğan, "Biz 5 uçağın sözünü aldık. Hayırlı karar bekliyoruz. Trump F-35 konusunda sözünü tutacaktır." dedi. F-35 konusu bizim için yeni değil bizler ABD ile daha önce de görüştük ve biz 5 uçağı da sözünü aldık. Trump, Türkiye'ye F-35 verilip verilmeyeceğine ilişkin soruya yanıt vererek, "F-35'lerle ilgili almamız gereken karar. Birçok kişiyi ilgilendiriyor. Neden olmasın Türkiye ile çok iyi ilişkimiz var sadık bir ülke Türkiye. Bunu tabi ki değerlendiririz. Çok iyi bir plan. Neden bir ilişkinin özel olduğunu her zaman bilemezsiniz. Bazen en zorlu kişilerle cumhurbaşkanı gibi çok iyi geçinirsiniz. Ben ilk tanıştığımızdan bu yana iyi anlaştığımızı düşünüyorum. Brunson olayı vardı tramvatik bir olaydı, ben masum olduğuna inandım temaslar kuruldu ben aradığımda cumhurbaşkanı onu hemen serbest bıraktı. Bu bir kimya meselesi iyi kimya olmayan liderler de var ama onlarla da ilişkileri sürdürüyoruz. NATO beni hayat kırıklığına uğratmıştı Türkiye'de olmasaydı zirve bu durumda belki de katılmayabilirdim zirveye. Ama ben katılmayı düşündüm Türkiye'ye gelmek çok önemli. İran'da operasyon yaptık kimsenin desteğine ihtiyacımız yoktu ama … NATO'ya trilyonlarca dolar verdiler biz ülkelerin haklarına koruduk Rusya'ya karşı ülkeleri koruduk. Bize destek olmak isterler diye düşündüm ama Birleşik Krallık açısından bakılınca biz savaş bitince size yardımcı olurum dedi. Dedim ki ben böyle bir desteğe ihtiyacımız yok. İtalya, Almanya bizi reddetti ama neden yüz milyarlar harcıyoruz ama sıra bize gelince destek vermiyorlar" dedi.

ABD Başkanı Donald Trump'ın da yaptırımlarla ilgili mesajlarının ardından gözler yeniden CAATSA'ya çevrildi. CAATSA, İngilizce "Countering America's Adversaries Through Sanctions Act" ifadesinin kısaltmasıdır. Türkçeye ise "Amerika'nın Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Etme Yasası" olarak çevrilmektedir. ABD, Türkiye'nin Rusya'dan S-400 hava savunma sistemi satın almasının ardından Aralık 2020 itibarıyla CAATSA kapsamında yaptırımları yürürlüğe koydu. Hava kuvvetlerini modernize etmek amacıyla ise 2021 yılında ABD'den 40 adet F-16 savaş uçağı ve 79 modernizasyon kiti talebinde bulundu. ABD yönetimi, Haziran ayının son haftasında Türkiye'ye yaklaşık 700 milyon dolar değerinde F-110 savaş uçağı motorlarının satışına yönelik niyet bildiriminde bulundu.

ABD Başkanı Donald Trump, Türkiye'ye yönelik uygulanan CAATSA yaptırımlarının iptal edileceğini açıkladı. Ankara'da düzenlenen tarihi zirvede ABD Başkanı Donald Trump'ın "İptal edeceğiz, dostumu yaptırımla boğmak istemiyorum" diyerek müjdelediği CAATSA yaptırımları, iki ülke ilişkilerinde uzun süredir en kritik kriz başlıklarından biri olarak biliniyordu. CAATSA, İngilizce açılımı "Countering America's Adversaries Through Sanctions Act" olan ve Türkçeye "Amerika'nın Düşmanlarına Yaptırımlarla Karşı Koyma Yasası" olarak çevrilen bir ABD federal kanunudur. ABD Kongresi tarafından 2017 yılında yasalaştırılan bu düzenleme, temel olarak ABD'nin ulusal güvenliğine ve dış politika çıkarlarına tehdit olarak gördüğü ülkelere karşı ekonomik ve siyasi yaptırımlar uygulanmasını zorunlu kılar.

Cumhurbaşkanı Erdoğan ile görüşmeleri sırasında gazetecilerin CAATSA yaptırımları sorusu üzerine ABD Başkanı Trump, "CAATSA yaptırımlarını kaldıracağız, dostlarımıza yaptırım uygulamak istemiyoruz" dedi. O dönemde de ABD Başkanı olan Donald Trump, Türkiye'nin S-400'leri satın almasının ardından CAATSA yaptırımlarının hemen uygulanmasını engellemiş fakat başkanlık seçimleri öncesi baskı altında olduğu için Aralık 2020'de bu kararı almıştı. 2 Ağustos 2017 tarihinde yürürlüğe giren ABD'nin Hasımlarına Yaptırımlar Yoluyla Karşılık Verme Yasası (CAATSA), ABD'nin ulusal güvenliğine tehdit olarak nitelendirdiği İran, Rusya ve Kuzey Kore'ye karşı yaptırımlar öngörüyor.

CAATSA, "Amerika'nın Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Etme Yasası"nın İngilizce kısaltmasıdır. ABD, resmi olarak Aralık 2020'den bu yana Türkiye'ye CAATSA kapsamında yaptırım uyguluyor. S-440 alımı ve CAATSA yaptırımları, ABD ve Türkiye arasında güven krizine yol açtı. ABD, Türkiye'ye 40 F-16 savaş jeti ve 79 modernizasyon kiti satılmasına onay verdi. Donald Trump yönetimi, Haziran'ın son haftasında Türkiye'ye 700 milyon dolarlık (yaklaşık 32 milyar lira) F-110 savaş jeti motoru satma niyetini beyan etti.

Kısa adıyla CAATSA, orijinal adıyla "ABD'nin Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Yasası", Amerikan ulusal güvenliğine tehdit oluşturduğu düşünülen ülkelere ve bu ülkelerle stratejik iş birliği yapan aktörlere karşı uygulanan ekonomik ambargo paketidir. ABD Kongresi tarafından 2017 yılında yürürlüğe konulan bu yasa; temel olarak Rusya, İran ve Kuzey Kore için uygulanıyor. ABD, Rusya'dan ulusal hava sahamızı korumak amacıyla satın alınan S-400 hava savunma sistemi nedeniyle Türkiye'ye CAATSA kapsamında yaptırım uygulamaya başlamıştı. ABD Başkanı Donald Trump Ankara'da Başkan Erdoğan ile yaptığı görüşmede gelen soru üzerine şu ifadeleri kullandı: (CAATSA yaptırımları) Bu müeyyideleri kaldıracağız.