*** Bayramın faziletinden pay alabilmemiz için dikkat edeceğimiz bazı hususlar vardır... Hadis-i şerifte buyuruluyor ki: "Bir Müslümanın, üç günden çok dargın kalması helâl değildir." Kimin haklı, kimin haksız olduğuna bakmaksızın barışmak ve sevabın çoğuna sahip olabilmek için daha önce davranmaya önem verelim ve gayret edelim. "Ateşler içinde yanıyorum anne" der. Kadıncağız, ağlayarak uyanır, doğru Hasan-ı Basri hazretlerine gider ve der ki: "Kızımı gördüm ama, keşke hiç görmeseydim, çok sıkıntıdadır!.." Bu habere Hasan-ı Basri hazretleri çok üzülür. "Senin kızın hangi kabristandadır?" diye sorar ve o da yerini söyler... Hayretle "Nasıl oldu yavrum böyle?" diye sorar. O da şöyle cevap verir: "Geçen gün, salih bir insan geldi, bize okudu. Rabbimiz onun duası hürmetine hepimizi affetti, ben de kurtuldum..." Mümkündür ki, bizim de okumamız onların affına sebep olabilir... NOT: Bu makale ilk defa 23 Ağustos 2018 günü yayınlanmıştır.

Bir insan yaşadığı şu dünya hayatında imanını muhafaza edebilmiş ve imanla son nefesini verebilmişse ne mutlu ona... Çok korkmamız ve uzak durmamız gereken şeyler: 1- İmansız ölmek... "İnsan nasıl yaşarsa öyle ölür. Nasıl da ölürse öyle haşr olunur." Bunun aksi ise çok az vâki olur. 2- Günâh işlemekten korkmak... O da gelir ve sorar: "Kardeşim niçin bu kadar çok ağlıyorsun? Çoluğunu, çocuğunu korkuttun!" O da "bir âyet-i kerime okudum da onun için ağlıyorum" demiş. Hangi âyet olduğunu sormuş, o da Zümer suresi 47. ayet-i kerime olduğunu söylemiş. Meâlen: "Hiç hesap etmedikleri şeyler Allah tarafından karşılarına çıkarılmıştır." Ebu Hazım da başlar ağlamaya. 3- Şeytanın amellerimizi bozmasından korkmak... 4- Azrâil aleyhisselâmın ruhumuzu ansızın almasından korkmak... 5- Dünyanın bizi aldatmasından korkmak... Bu en çok korkulacak şeylerden bizim de korkmamız ve onlardan uzak durmamız gerekmektedir...

Görülen odur ki, insan, kendi zekâsını, yüksek idrâkini, akıl ve mantığını her zaman kendi yararına kullanmamaktadır. Bu tehlike, bugün, eskilere nazaran daha da büyümüştür ve büyümeye de devam etmektedir. Yani insanlar, yine insanlar karşısında, her an tetikte olmak zorundadırlar. Ne kadar üzücüdür ki, insanlar, yaşamak için büyük fedakârlıklara zorlanmakta ve birçok insan korku belâsına, şerefini, haysiyetini, namusunu, hak ve hürriyetini feda etmektedir. Böyle hayatı hayvanlar da yaşıyor. İnsanlar, birbirlerine düşman olmakla kalmıyor, kendi kendilerine de en büyük düşmanlığı yapıyorlar. Hadis-i şerifte buyuruluyor ki: "En büyük düşmanın içinde taşıdığın nefsindir." Nefisini düşman bilmeyenin başı belâlardan kurtulmaz...

Hasta olmamaya çalışmalıyız. Hasta olup da tedavi olmaya çalışmaktansa, hasta olmamaya çalışmak daha iyidir... Sevgili Peygamberimiz aleyhisselâm, (Beş şey gelmeden önce, beş şeyin kıymetini biliniz...) buyuruyor. Hadis-i şerifin " Ölüm gelmeden önce hayatınızın kıymetini biliniz!" maddesinden geçen hafta bahsetmiştik. Bu hafta diğer dört kısmını yazalım... 2- Hastalık gelmeden önce sıhhatinizin kıymetini biliniz! Boşuna dememişler: "Olmaya devlet cihanda bir nefes sıhhat gibi." İnsanlar, sıhhatli oldukları zaman hem ibadetlerini lâyıkı vechile yapar, hem de dünya işlerini yapabilme gücünü elde edebilirler. "Hastalığın annesi soğuk algınlığı, babası da çok yemektir" demişler. Hasta olursak vakit geçirmeden, hastalığımız müzminleşmeden tedavi olmalıyız. 3- Meşgûliyet gelip çatmadan boş vaktinizin kıymetini biliniz! 4- İhtiyarlık gelmeden önce gençliğinizin kıymetini biliniz. 5- Fakirlik gelmeden önce zenginliğinizin kıymetini biliniz.

Hadis-i şerifte buyuruluyor ki: "Beş şey gelmeden önce beş şeyin kıymetini biliniz!.." Bu beş şeyin gelmemesi mümkün değildir. Bunlar gelmeden önce, diğer beş şeyin kıymeti bilinmelidir. Birincisi: "Ölüm gelmeden önce hayatınızın kıymetini biliniz!.." Ölüm, her insan için mukadderdir. Zümer suresi 29-30'uncu âyet-i kerimelerinde meâlen; "Şüphesiz sen öleceksin (Ey habibim) onlar (hasımların) da öleceklerdir. Sonra hepiniz kıyamet günü Rabbinizin huzurunda muhâkeme edileceksiniz!.." buyuruluyor. Hiç kimse ne kendisini ve ne de başkasını ölümden kurtarabilir!.. Bir gün bir adam Fudayl bin İyad hazretlerine gelir ve nasihat ister. Fudayl bin İyad rehimehullah sorar: "Baban hayatta mıdır?" O da "hayır" diye cevap verir. Bunun üzerine ona şöyle söyler: "Babasının vefatından ibret almayana nasihat kâr etmez." Adamcağıza nasihat etmemiş gibi olsa da bu sözü ile en güzel nasihati böylece vermiştir. Yani: "Baban öldüğü gibi sen de öleceksin. Babanın gittiği yere sen de gideceksin. Orada işine yarayacak olan işleri, fırsat elinde iken yapmaya gayret et!" Yoksa o zaman pişmanlığın hiçbir faydası olmaz!..

"Beni Rabbim terbiye etti. Güzel bir şekilde terbiye etti" hadis-i şeriftir... El Ahzab Suresi 21. ayeti kerimede meâlen "Resulullah'ta sizin için güzel örnekler vardır" buyuruluyor. El-Kâlem Suresi 4. ayeti kerimede ise meâlen "Muhakkak ki sen ey habibim yüksek bir ahlâk üzeresin" hitab-ı ilâhisi, Onun nasıl terbiye olunduğunu bizlere bildirmektedir. Büyük İslâm âlimlerinden Kadı İyad hazretleri buyuruyor ki: "İki şey bana o kadar şeref bahşediyor ki, tarif edemem. Bu iki şeye kavuştuğum için kendimi o kadar yükseklerde hissediyorum, sanki yıldızlar ayağımın altında gibidir. Bunların birincisi; Rabbimin bana hitap etmesidir. Kur'ân-ı kerimde insanlara hitâp iki türlüdür. Umumu ilgilendiren meselelerde; Ey insanlar veya Ey Âdemoğulları... şeklindedir. Yalnız müminleri ilgilendiren kısımlarda ise; Ey iman edenler... tarzındadır. İkisinde de Rabbimin muhatabı olma şerefine ben de kavuşuyorum... Beni yücelten ikinci sebep de, o büyük şahsiyetin ümmetinden olmamdır... Rabbimiz o mübarek zatı çok sevdiği için onun sevdiği ümmetini de çok seviyor. Bunu bilen birçok Peygamber Onun ümmetinden olmayı temenni etmişlerdir. Resulullah aleyhisselâm, güzel ahlâk ve edep timsâli oldukları gibi, güzel ahlâk sahibi olanları da methetmişlerdir. Meselâ bir hadis-i şerifte "Sizden en çok sevdiğim kişi ve kıyâmet günü bana en yakın olanınız, ahlâkı en güzel olanınızdır" buyuruldu... Bazıları diyorlar ki: İnsanın nasıl boyu, şekli değiştirilemiyorsa, huyu da değiştirilemez. "Can çıkar, huy çıkmaz" demişler. "Sütle gelen, kefenle çıkar" sözleri bunu teyid ediyor. Fakat yanlıştır! Huy değiştirilemeseydi; hadis-i şerifte "Huylarınızı güzelleştiriniz" tavsiyesi yapılmazdı.