Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) uzun vadeli bir yatırım stratejisi. BES yatırımcısının yılda 12 kez fonları revize etme hakkı bulunuyor. 2.4 trilyon lirayı aşan bir fon büyüklüğüne ulaşan BES'le faize, altına, gümüşe, dövize, borsaya, tahvile, emtialara (petrol, bakır, buğday, kahve gibi), yurtdışı hisse senetlerine ve gayrimenkul fonlarına yatırım yapılabiliyor. Bazen de BES'teki tüm parayla kıymetli maden (altın) fonları alınıyor. Fon değişikliği 1-2 gün içinde gerçekleşir. Bu durumda örneğin; değerli maden fonlarının ağırlığı yüzde 10- 15'te tutulurken, para piyasası fonlarının ağırlığı yüzde 40-50'ye çıkarılabilir. BES fonlarının düzenli olarak takip edilmesi için, fonların performansını gösteren Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu (TEFAS) ve Bireysel Emeklilik Fon Alım Satım Platformu (BEFAS) gibi resmi sayfalara ya da emeklilik şirketinin web sitesindeki "Fon Performansları" bölümünden faydalanabilirsiniz. Kayıp yüzde 7.4'ü buldu. TL borçlanma araçları fonlarındaki getiri yüzde 8-10 arasında değişiyor. Dış borçlanma araçlarındaki getiriler yüzde 10-11 civarında. OKS standart fon getirileri yüzde 13-14 seviyesinde. Standart fonlar ise yüzde 14-15 arası getiri sağladı. Değişken fonlar yüzde 15-50 arasında kazandırdı. Hisse senedi fonları yüzde 18-27 arası artıda bulunuyor. Katılım standart fonlar yüzde 22 civarı getiri sağladı. Para piyasası emeklilik fonları yüzde 22-23 kazandırdı.

Merkez Bankası, geçen yıl enflasyondaki gerilemeyle birlikte 1 hafta vadeli repo ihale faizini (politika faizi) yüzde 47.5'ten yüzde 38'e kadar düşürmüştü. Hemen bu yılın başında faiz indirimi devam etmiş ve 23 Ocak'ta politika faizi yüzde 37'ye gerilemişti. Ancak şubatta açıklanan yılın ilk enflasyon verisi yüzde 4.84 gelince ve 28 Şubat'ta ABD ile İsrail İran'a saldırınca Merkez Bankası frene bastı. 12 Mart, 22 Nisan ve 11 Haziran'daki para politikası kurulu toplantılarında faiz sabit kaldı. Uluslararası kurumlar en az 3 ay daha yüzde 37'lik politika faizinde bir indirim beklemiyor. Ama Merkez Bankası, 1 hafta vadeli repo ihalelerine başlarsa bu durumda yüzde 40'lık fonlama faizi kademeli olarak yüzde 38-37'ye inebilir. Dolar/TL'de aylık artış yüzde 1.7-1. Fakat şimdi 92 gün (3 ay) vadeli hesap açıldığında 32 gün vadeli için sunulan teklifle aynı faiz (yüzde 42-42.5 gibi) sunuluyor. Öte yandan, 181-184 gün (6 ay) vadeli hesaplar için yüzde 26-38 aralığında faiz teklif ediliyor. Politika faizinin yüzde 37 olduğu bir ortamda fonlama maliyeti yüzde 40'a ulaşınca, bankalar 32 günlük standart vadeli mevduat için yüzde 42-43 faiz ödüyor. Gecelik fonlama faizi yüzde 40'tan kademeli olarak yüzde 39 veya yüzde 38'e gerilerse biz aynı oranda fon ve mevduat getirilerinin de düştüğünü göreceğiz. Eğer TLREF yüzde 39'lara doğru sarkarsa, günlük yüzde 0.10'un üzerinde olan para piyasası fonlarının getirileri bu seviyenin altına doğru gevşeyebilir. 32 günlük vadeli mevduat getirilerinde de yüzde 42'lerden yüzde 40'lara doğru hafif bir çekilme yaşanabilir. 100 bin lirasını 3 ay (92 gün) vadelide mevduatta tutan bir kişi yüzde 8.73'lük net getiri elde ederek parasını 108 bin 733 liraya çıkarabilir.

Sürat Kargo ve Sürat Logistik şirketleriyle kargo sektöründe faaliyet gösteren Bacacı Yatırım Holding'in Yönetim Kurulu Üyesi Cem Cansu, "Son 3 ay çok canlıydı. Bireysel alışveriş güçlüydü, tüketim devam etti. Kargo adetleri de bu canlılığı gösterdi" dedi. Cem Cansu şu bilgileri paylaştı: "Geçtiğimiz yılın aynı aylarına oranla günlük taşınan kargo adedimiz, mayıs ayında yüzde 24, haziran ayında ise yüzde 17 oranında artış gösterdi. Nisan, mayıs ve haziran ayını (1-28 Haziran) kapsayan son 3 aylık dönemde, geçen yılın aynı dönemine göre toplam kargo adedinde yaklaşık yüzde 17.8 oranında bir artış gerçekleşti. Bu yıl en çok kargo taşınan gün 1 Haziran oldu. O gün, yurtiçi ve yurtdışında toplam 774 bin 224 adet kargo taşıdık." E-ticaretteki alışverişin kargo trafiğini artırdığını ifade eden Cansu, "Tüm Türkiye genelinde teslimat adresine göre 1 ila 3 iş günü içerisinde teslim yapılabiliyor. İlk çeyrek ulaşma süresi ortalaması 47 saat" dedi. Online pazaryerlerinin etkisiyle işletmelerden tüketiciye doğrudan satışla (B2C) gönderilerin payının artığına işaret eden Cansu, kargo boyutlarının ise küçüldüğünü söyleyerek, "Geçtiğimiz yıla oranla yüzde 5'e varan küçülme yaşandığını söyleyebiliriz" diye konuştu. Faiz ve enflasyon beklentisiyle ilgili de konuşan Cem Cansu, şunları söyledi: "Türkiye'nin yaklaşık yüzde 3 büyümeyle yılı tamamlayabileceğini düşünüyorum. Enflasyonda piyasa beklentisi yüzde 29-30 bandında. Merkez Bankası'nın hedefi daha düşük olsa da yılın ilk aylarındaki gerçekleşmelerden sonra bu seviyeler daha gerçekçi görünüyor. Faiz indirimlerinin daha hızlı olabileceğini düşünüyordum ama mevcut jeopolitik ortamda daha temkinli bir patika oluştu. Faiz kararlarında sadece içerideki veriler değil, global koşullar da etkili Bacacı Yatırım Holding, kargo ve lojistikle ön plana çıksa da telekom sektörünün de önemli tedarikçilerinden biri. Şirketin, mobil iletişim ürünleri satış ve pazarlama alanında faaliyet gösteren Port Mobile isimli bir şirketi var. Cem Cansu, "Port Mobile, dünya markalarına ait akıllı telefon, giyilebilir teknoloji ve aksesuarların dağıtımını ilgili bayilere gerçekleştiriyor. Hem tedarik hem finansman tarafında dayanıklılık çok önemli" açıklamasını yaptı Uluslararası piyasalarda nakit sıkışıklığı olduğunu belirten Cem Cansu, "Altın, teknoloji hisseleri ve diğer varlıklarda zaman zaman nakde dönüş hareketleri görüyoruz. Bu, güven göstergesi olarak önemli" ifadelerini kullandı Bacacı Yatırım Holding'in toplam cirosu yaklaşık 1 milyar dolar. Bunun yüzde 35'ni kargo ve lojistik oluşturuyor. Cansu, "Kargo ve lojistik, ciro bazında en büyük payı telekomünikasyonla paylaşıyor. Birlikte toplam cironun yaklaşık yüzde 60-65'ini oluşturuyorlar" dedi. Şirket takviye edici gıda ve yağ alanlarında da faaliyet gösteriyor. Cem Cansu, "Mayıs 2025'te aramıza katılan Zade'de iki temel iş var.

Enerjide, gıdada, suda, para yönetiminde bilinçli nesil hem aile bütçesi hem de ülkemiz için çok kıymetli. Aile büyüklerinin örnek adımları, yönlendirmeleri çocukların küçük yaşta bilinçlenmesine imkan sağlıyor. Çocuklara ve gençlere verilecek harçlıkların ihtiyaç odaklı belirlenmesi ve çocukların harcama yönetimi konusunda eğitilmesi, onlara erken yaşta finansal okuryazarlık ve bütçe bilinci kazandırır. Evlerde genelde para konuşulmuyor. Onlarla para konusunu, yatırımı, birikimi konuşun. Bir gün kendilerinin de para yönetimi yapmaları gerektiğini söyleyin. Paranın nasıl kazanıldığını ve dikkatli harcama yapılmazsa ne gibi aksilikler olabileceğini güzel bir dille anlatın. Bu söylediğim sadece para için geçerli değil. Yastık altına veya bir kenara koyulan para unutulur. Kumbara mantığıyla bunu şu anda en iyi yapan sistem Bireysel Emeklilik Sistemi (BES). Her ay yatırdığınız katkı tutarını, devletin sağladığı yüzde 20'lik katkıyı ve yatırımların getirilerini çocuğunuzla konuşun. Alışverişte bütçe dışına çıkılmaması gerektiğini sebepleriyle anlatın. Pazarcıyla alışveriş yaparken nasıl davrandığını izleyin. Sonra neler yapması gerektiğini hemen sıcağı sıcağına anlatın. Onlara internetten güvenli alışverişin nasıl yapılması gerektiğini, her bilginin neden paylaşılmaması gerektiğini anlatın. Aile kontrolü olmadan internet üzerinden yapılan işlemlerde kimlik bilgilerinin çalınabileceğini, bu nedenle güvenli sitelerin tercih edilmesi gerektiğini anlatın. Depozito Yönetim Sistemi uygulaması 1 Temmuz itibarıyla başladı. DOA logolu ürünleri depozito iade noktalarındaki makinelere atanlar ürün başına 1 lira alıyor. Bu, çocuklara geri dönüşümü öğretmek için çok önemli bir imkan.

20 ilde 35 mağaza ve 70'e yakın ilde gıda sevkiyat operasyonu bulunan ve şimdiden 20 milyon tüketiciye ulaşan şirketin hedefleri ile Metro markalı ürünlerin bonVeno ile mahallelere kadar ulaşan yatırım stratejilerini Metro Türkiye Üst Yöneticisi (CEO) David Antunes'le konuştuk. Depo optimizasyon yatırımlarının arttığını belirten Antunes, sözlerine şöyle devam etti: "İzmir, Alanya ve Bodrum'daki sevkiyat depolarımızda yüzde 50'den fazla kapasite artışı sağladık. Ankara Mamak mağazamızın depo kapasitesini genişlettik. 40 milyon liralık yatırım gerçekleştirdik. Ankara ve çevre illere sevkiyat gerçekleştirdiğimiz depo alanımız, 3 katına çıkarak 3 bin 80 metrekareye ulaştı. 11 ilçeye sevkiyat sağlayan Bayrampaşa'ya yatırım yaptık. Dağıtım hacmi günlük 90 tondan 150 tona çıktı. Günlük gıda sevkiyat sayısı ise 500 müşteri noktasına ulaştı. Pendik'teki depomuzda da yenileme ve genişleme yatırımlarımızı tamamladık. Erişim alanımızı genişletmek ve hizmet ağımızı daha da büyütmek istiyoruz." 2023 yılında son tüketiciye yakın olmak için bonVeno ile market yatırımlarına başladıklarını anlatan David Antunes, "bonVeno ile Metro kalitesini ve güvencesini mahalle içerisinde son tüketicilere yakın noktalara taşıyoruz. Dünyada ilk bonVeno mağazasının açıldığı ülke Türkiye. Aynı zamanda bonVeno'nun en hızlı büyüdüğü ülkeyiz. Bugün 90'a yakın mağaza ile hizmet veriyoruz. Hedefimiz ise her mahalleye bonVeno enerjisini taşımak. 2030'a kadar farklı iş modelleriyle 1000'den fazla mağazaya ulaşmayı hedefliyoruz. Bu doğrultuda hızlı ilerlememizi sürdürüyoruz. bonVeno mağazaları, geleneksel perakendenin ötesinde yeni nesil mağazacılık anlayışını ülkemize getirdi" dedi. Satışların yüzde 50'sini yeme-içme sektöründeki işletmelerin ve profesyonellerin oluşturduğunu söyleyen David Antunes, şunları söyledi: "Ayrıca bakkallara, ofislere ve nihai tüketicilere de hizmet veriyoruz. Profesyonellik odağımızla 3 bin 500'e yakını kendi markalı ürünümüz olmak üzere toplamda 20 bine yakın gıda ve gıda dışı ürün sunuyoruz. 20 ilde 35 mağazamız ve 70'e yakın ilde gıda sevkiyat operasyonumuz var. Bu gücümüz sayesinde ürünlerimizi 2 milyondan fazla profesyonel müşterimizle buluşturuyoruz. Dolaylı olarak ulaştığımız tüketici sayısı ise tam 20 milyon. Sahip olduğumuz yetkinlikle profesyonellerin işini büyüten, kalitesini artıran ve Türkiye gastronomisinin gelişimine katkı sağlayan güvenilir bir ekosistem yaratıyoruz." 'Yerli ürün sürdürülebilir olmazsa, Türk mutfağı sürdürülebilir olamaz' anlayışıyla 2012 yılında 'Coğrafi İşaretli Ürünler' projesini başlattıklarını ifade eden Antunes, "Projemizin üretici ayağında köylere giderek üreticilerle bir araya geliyoruz. Türkiye'nin coğrafi işaret tescilli ürünlerinin hak ettiği değeri bulabilmesi için öncelikle şeflerin ürünü sahiplenmesi şart. Bu nedenle sunduğumuz öneriyle, Coğrafi İşaretli Ürünler dersi ilgili mesleki ve teknik liselerin müfredatında yer alıyor. Böylece şef adayları bu konuda genç yaşta bilgi ve bilinç sahibi oluyor" diye konuştu.

Mevduatta yıllık yüzde 42-43 garanti getiri varken çoğu birikim sahibi borsa riskini almak istemiyor. 6.4 milyon kişinin borsa hesabı var. Borsada bazı şirketlerde "spekülatif" diye tabir edilen fiyat hareketleri olabiliyor. Ortada hiçbir haber veya beklenti yokken şirketlerin 2 ay içince yüzde 200 prim yaptığı oluyor. Bu şirketler zirveyi gördükten sonra yüzde 30-35 geri çekiliyor. Bu yolla hiç aklınıza gelmese bile o hisseye "Acaba mı?" deyip yatırım yapabilirsiniz. "X Yatırım şu hisseyi toplamaya başlamış" şeklinde başlayan bu paylaşımlar ister istemez kolay para kazanmak isteyen borsa yatırımcılarının dikkatini çekiyor. "Bu hisse 2 kat gidecekmiş" gibi söylemleri dikkate almayın. Borsada ortalama F/K oranı 8-10 civarında. Eğer yatırım yaptığınız şirketin FK oranı bunun 5-6 katıysa bir daha düşünün. Çünkü 40- 50 FK oranı o hissenin aşırı değerli olduğuna işaret eder. Özellikle yüzde 25'in altında bir fiili dolaşım (borsada serbestçe alınıp satılabilen hisse) söz konusuysa bir daha düşünün. Yani burada "kısa sürede soluksuz yükselişlerle para kazanmak isteyen yatırımcıların" tuzağa çekildiği bir hisse mühendisliği uygulanıyor olabilir. Ancak buna rağmen "hisseyi al-unut" stratejisiyle işlem yapanlar bir hayli fazla. Borsa 2024 ve 2025 yıllarında enflasyonun karşısında eridi. "Yükselecek" diye alınan hisse taban olabilir. Ya da yüzde 1-2 yükselen hisse elden çıkarıldıktan sonra birkaç gün tavan yapabilir. Borsada 600'e yakın hisse işlem görüyor. Hisse seçecek kadar bilgi ve birikiminiz yoksa hisse senedi fonlarını, Bist 30, Bist 50 veya Bist 100 fonlarını tercih edebilirsiniz.

1952'den beri de Türkiye'de yatırım yapıyor. Bu ziyarette bize, Unilever Türkiye, Pakistan, Bangladeş ve Orta Doğu Ev Bakım Kurumsal İlişkiler ve İletişim Başkanı Ebru Şenel Erim, Unilever Türkiye ve Orta Asya Ev ve Hijyen Kategorisi Pazarlama Direktörü Harun Çeliksoy, Unilever Türkiye ve Orta Asya Çamaşır Bakım Kategorisi Pazarlama Direktörü Elif Yıldırımcan, Unilever Türkiye, Pakistan, Bangladeş ve Orta Doğu Ev Bakım Kategorisi Araştırma ve Geliştirme Başkanı Deniz Gabay, Unilever Ev Bakım Global Ar-Ge İnovasyon Lideri Keith Rutherford, Unilever Ev Bakım Bilim ve Teknoloji Ar-Ge Lideri Jonathan Hague eşlik etti. Orhonoğlu, şöyle devam etti: "Fabrikalarımızın biri Konya'da. Burada ev ve kişisel bakım ürünleri üretiliyor. Diğeri Gebze'de Besan Gıda Fabrikası (Knor, Calve üretiliyor). 10 depomuz, 2 binden fazla çalışanımız ve 400'ün üzerinde tedarikçimiz var. Son 5 yılda 1 milyar dolarlık ihracat yaptık. Türkiye'nin 27'nci büyük şirketiyiz." 1-Ev bakım, 2-Kişisel bakım, 3-Güzellik ve sağlık, 4-Gıda olmak üzere dört ürün grubunda faaliyet gösterdiklerini belirten Orhonoğlu, "Ürünlerimiz 23 milyon haneye giriyor. Hemen hemen herkese dokunan markalarımız (Cif, Domestos, Omo, Rinso, Yumoş, Dove, Rexona, Axe, Signal, Clear, Elidor, Knor, Calve gibi) var. Domestos'un hane penetrasyonu çok yüksek" dedi. Konya'da üretip dünyaya sattıklarını aktaran Orhonoğlu, "Toz deterjanları 9 Avrupa ülkesine gönderiyoruz" dedi. Konya'da üretime 350 milyon Euro'luk yatırımla başladıklarını ifade eden Orhonoğlu, "Konya'da tedarik köyü oluşturduk. Her sene yatırım yapıyoruz. Son olarak yeni bir hattın temelini attık. Kapasiteyi artırmaya devam ediyoruz. Unilever'in dünyada 56 fabrikası var. Konya, ürettiği tonaj itibarıyla dünyada ikinci durumda. Birinci Brezilya" diye konuştu. Unilever'in yıllık global cirosunun yaklaşık 50 milyar Euro olduğunu ve bunun 12 milyar Euro'sunun ev bakım kategorisinden geldiğini belirten Orhonoğlu, "Bu 12 milyar Euro'nun da yüzde 80'i gelişmekte olan pazarlardan sağlanıyor" dedi. Her yüzeyde kullanılan ve kullanıldığı yeri 3 gün temiz tutan Cif Infinite Clean'ini geliştirdiklerini belirten Çeliksoy, "İçeriği doğal probiyotiklerden oluşuyor. İyi huylu bakteriler 3 gün boyunca kirleri ve tozları yiyor, yani temizliyor" diye konuştu. Hızlı temizliğin dünyadaki büyümesine dikkat çeken Elif Yıldırımcan ise "Hızlı temizlik pazarı yılda yüzde 21 büyüyor. Pazar şimdiden 2 milyar Euro'ya ulaştı" dedi. Tüketicilerin artık günlük koşuşturmalar içinde çamaşır yıkamaya saatler ayırmak istemediğini belirten Yıldırımcan, şöyle devam etti: "O yüzden kısa programda yıkama talebi arttı. Tüketiciler bizden kısa sürede çamaşır yıkamayı sağlayan deterjan talep etti. 15 dakikada görünmeyen kirleri yok etsin ve güzel koksun istedi. Omo Express Fresh'i bu ihtiyaca özel geliştirdik." Liverpool Üniversitesi ile işbirliği yapan Unilever, birçok ürünün testini burada özel tasarlanmış robotlarla yapıyor. Keith Rutherford, "Türkiye en sevdiğim pazarlardan biri. Türk halkı evlerine çok değer veriyor. İşbirliği yaptığımız en iyi ülkelerden biri Türkiye" dedi.

BTU değerine göre harcıyor İşletmelerin kullandığı salon tipi klimaların ortalama fiyatı 100 bin lira. 9.000 BTU kapasiteli bir klima, 12 saat açık kaldığında ayda 266 kilovatsaat enerji harcıyor. Yine 12.000 BTU değerine sahip klimaların günlük 12 saatten aylık tüketimi 389 kilovat saat, 18.000 BTU değerine sahip klimaların aylık tüketimi de 576 kilovatsaat. Öncelikle mesken tüketicisi için elektrikte iki kademe uygulanıyor: 1-Düşük kademe, 2-Yüksek kademe. Günlük ortalama 8 kilovatsaat yani haftada 240 kilovatsaat elektrik tüketimi yapanlar düşük kademeyle fatura ödüyor. Düşük kademede kilovatsaatin fiyatı vergi dahil 3.24 lira. 1 Ocak 2026 itibarıyla bir önceki yıl 4 bin kilovatsaatin (ayda ortalama 333 kilovatsaatin) üzerinde tüketimi olanlar devlet sübvansiyonundan yararlanamıyor. O yüzden elektrik tüketiminde kontrol çok önemli! Günde 12 saat çalışan 12.000 BTU'lu bir klimanın aylık 389 kilovatsaatlik tüketimi karşılığında yüksek tarifeden faturaya etkisi yaklaşık 1.889 lira seviyesinde. Cihaz kapasitesi 18.000 BTU'ya çıkarsa, aylık tüketim 576 kilovatsaate, faturaya yansıması da 2 bin 799 liraya çıkıyor. 40-100 Watt güç aralığında çalışan vantilatörün saatlik tüketimi 0.04-0.10 kilovatsaattir. Günde 12 saat çalışan bir ayaklı vantilatörün aylık elektrik tüketimi yaklaşık 25 kilovatsaat olurken bu da faturaya günlük 5.8 lira, aylık ise 175 lira civarında yansır. Orta halli vantilatörlerin fiyatı 1.500-2.500 lira arasında. Yaz aylarında iç ortam sıcaklık değerini sadece 1 derece daha yüksek seçmek (örneğin 24 derece yerine 25 dereceyi tercih etmek), yüzde 5-10 arasında tasarruf ettiriyor.

Bu süre içinde parasını vadeli mevduata yatıranların yaklaşık yüzde 20-21 net getiri elde etme ihtimali yüksek. Fiili fonlama faizi yüzde 40 Merkez Bankası, enflasyonun ana eğiliminin gerilediğine ve iç talebin zayıf seyrettiğine işaret ederek politika faizini yüzde 37'de sabit bıraktı. Bir başka deyişle piyasa faizi yüzde 40. Bunun sonucu olarak da mevduat faizi yüzde 40'ın üzerinde, yüzde 42-45 bandında seyrediyor. Gümüş yüzde 27 düştü. Dolar yüzde 4.70 yükseldi. Buna karşılık son 3 ayda vadeli mevduat faizi yüzde 11.5, para piyasası TL fonu yüzde 10.3 kazandırdı. Merkez Bankası'nın hızlı bir faiz indirimine gitmesi beklenmiyor. Yani her 32 günde faizi de anaparaya ekleyenler örneğin 100 bin lirasıyla sene sonunda 20-21 bin lira net kâr sağlamış olacak. Şu anda piyasada standart mevduat faizi yüzde 42-43 aralığında yoğunlaşıyor. Para piyasası fonlarının günlük getirileri ise yüzde 0.10-0.11 aralığında. Mevduatta aylık getiri, yıllık yüzde 42 faizle net yüzde 2.85 civarında. Fonlarda aylık bileşik getiri 2.50-2.80 aralığında değişiyor. Ancak kısa vadeli düşünüp parasını fonlarda değerlendirenler de yıl sonuna kadar yüzde 18.5-19 getiriyi cebine koyabilir. Faizlerin artmayacağı ve bir süre sonra ineceği varsayımıyla Bist 100'ün yıl sonuna kadar 16 bin 500 puanı test etmesi bekleniyor. Merkez Bankası'nın brüt rezervleri 5 Haziran haftasında 159.4 milyar dolara çıktı. Net rezervler 46.8 milyar dolar. 5 Haziran haftasında döviz mevduatları 1 milyar 659 milyon dolar düştü.

Kompozit tarafındaki büyümeye işaret eden Kordsa CEO'su Ergun Hepvar, "Ciroda kompozitin payı artıyor (yüzde 25). Kârlılığı artıyor. Geçen sene bunu görmeye başlamıştık. Bu sene de devam ediyor" dedi. Hepvar, şöyle devam etti: "Amerika'daki Axiom Materials şirketimiz seramik dokuma ve seramik kompozitler konusunda uzman. Uzay teknolojilerine de önemli malzeme tedariki sağladığımız bir şirketimiz. Bu işin büyük abisi bizim şirketimiz. Ürettiğimiz ürün, veri merkezlerindeki enerji hücrelerinde kullanılıyor. 900-1000 derecelere dayanıyor. Sıcaklığın kontrol edilmesi ve o ısının dışarıya geçmemesi gerekiyor. Onu sağlayan malzeme bizim parçalar. Müşterimizle uzun süreli bir ilişki içerisindeyiz." Kordsa'nın ABD'deki iştiraki Fabric Development Inc. şirketinin, NASA'nın insan taşıma amacıyla tasarlanmış uzaya en uzak mesafeyi kat eden Orion kapsülü için kumaşlar sağladığını hatırlatan Ergun Hepvar, "Amerika'daki dokuma şirketlerimiz doğrudan Boeing onaylı. Boeing 787 programının onaylı tedarikçilerindeniz. Kabin içi üretim yapıyoruz. Bunun dışında ABD'de Amerika'da tek üretici olduğumuz bazı alanlar var. Dünyanın en büyük şirketlerinden bahsediyoruz. Bize ihtiyaç duydukları performans kriterlerini söylüyorlar. Şu kadar ısıya dayanacak, şu kadar mukavemeti olacak, şu kadar süre çalışacak diyorlar. Biz de o özellikleri sağlayan malzemeyi geliştiriyoruz" dedi. Avrupa'da otomotiv pazarında kuvvetli olduklarını söyleyen Hepvar, "Lüks otomotiv tarafında önemli bir konumumuz var. Şu anda Amerika'da üst segment yarış otomobillerine, NASCAR gibi platformlara zaten ürün satıyoruz. Oradaki portföyü de büyütmeye devam ediyoruz. Hepsinin birbirini desteklediği bir yapı kurmaya çalışıyoruz" diye konuştu Savaş nedeniyle yakıt ve navlun maliyeti arttı. Tedarik zinciri direncinin yeni dünya jeopolitiğinde çok önemli hale geldiğini belirten Ergun Hepvar şunları söyledi: "Pazara yakın olma stratejisi izliyoruz. Ben dünyanın farklı bölgelerinden ürün tedarik edebilirim. Rakiplere baktığımızda ise onlar örneğin Tayland'da navlunda bir problem olduysa ya da bir boğaz kapandıysa, depolarında ne varsa onunla kalabilirler. Benim ise 4 kıta ve 6 ülkeye yayılan (toplamda 12 üretim tesisi) üretim ağım var. Amerika'daki fabrikam Amerika'daki hammaddeyi kullanıyor. Çin'den hammadde taşımıyor. Türkiye ister Avrupa'dan alıyor, ister Asya'dan alıyor, ister Amerika'dan alıyor. O yüzden yapının esnekliği ve beklenmeyen şoklara direnci daha yüksek."

Kredi kartını kuralına uygun kullananlar çok önemli avantajlar sağlıyor. Belli limit üzeri alış-verişte para puan, nakit iade, indirim, vade farksız ekstra taksit, indirim kuponu, avantaj sunan bedava üyelikler... Alışverişlerde nakitten çok kredi kartı kullanıyoruz. 41.2 milyon banka müşterisinin cebinde 148 milyon adet kredi kartı var. Kartlara tanımlı bakiyenin toplamı 14.7 trilyon lira. Eğer kart limiti 50 bin liranın altındaysa asgari ödem tutarı dönem sonu borcunun yüzde 20'si olarak uygulanıyor. Sadece asgari tutar ödenirse kalan tutar için; dönem borcu 30 bin liranın altındaysa yüzde 3.25, dönem borcu 30-180 bin lira arasındaysa yüzde 3.75, dönem borcu 180 bin lira üzerindeyse yüzde 4.25 aylık faiz işler. Örneğin 400 bin liralık limiti olan kart-tan en fazla 100 bin liralık nakit çekim yapılabiliyor. Taksitli nakit avans kullanımında ise limit 25 bin lirayla sınırlı ve bu tutar için en fazla 3 taksit yapılabiliyor. Nakit çekimde aylık akdi faiz yüzde 4.25, gecikme faizi de yüzde 4.55 olarak uygulanıyor. Enflasyonist ve faizlerin yüksek olduğu ortamda kart kullanmayı tercih edin. Harcamalarını nakit yerine kartla yapanlar elindeki parayı dönem sonu borcunun ödeneceği güne kadar (30-40 gün) günlük para piyasası fonlarında veya para piyasası katlım TL fonlarında değerlendirerek kazanç sağlar. 5 bin lira, 7 bin 500 lira para puan ve-renler var... Örneğin A bir kredi kartı aynı harcamaya 100 lira para puan sunarken B kredi kartı 500 lira yükleyebiliyor. Ya da birinde taksit sayısı 3'le sınırlıyken diğerinde taksit 6 olabiliyor. Kredi kartıyla alışverişin sağladığı en önemli kolaylık taksit. Bunun için bankadan bizzat aidatsız kredi kartı talep etmek gerekiyor. Bankalar aidatlı karta daha çok taksit ve puan imkanı sunarken, aidatsız kartlarda taksit daha sınırlı oluyor.

Konut almak isteyenlerin bu yüzden taleplerini ötelediğini ifade eden Özak Global Holding Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Akbalık, "Faiz ortamı yatırım tercihlerini etkiliyor. Ertelenmiş çok ciddi bir talep var" dedi. Türkiye'nin demografik yapısı, deprem dönüşüm ihtiyacı ve şehirleşme dinamikleri düşünüldüğünde konut talebinin orta ve uzun vadede güçlü kalmaya devam edeceğini söyleyen Akbalık, şöyle devam etti: "Yıllık 1.2 milyon civarı konut ihtiyacı var. İskana göre yıllık üretim 600-700 bin civarında. Faizler düştüğünde ve ötelenmiş talep devreye girdiğinde fiyatlar çok hızlı yukarı gelebilir. Savaş ve ihracat artışı nedeniyle malzeme fiyatları da artıyor. Bu da sıfır konutlara yansıyacak. Nakit ihtiyacı olan firmalar sıfır konutu maliyetine satıyor. Özetle şu anda evler ucuz." Maliyet artışlarına ayrı bir parantez açan Ahmet Akbalık, 7 yıl önce ileri kaba maliyetinin 1 dolarken 3.2 dolara, demir-çelik maliyetinin 1.3 dolarken şu anda 4.3 dolara çıktığını, hazır beton fiyatlarının 4 kat artığını vurguladı. Çimento, demir-çelik, seramik ve enerji maliyetlerinde ciddi yükselişler yaşandığını belirten Akbalık, "Türkiye'de inşaat sanayisi artık ihracat yapan dev bir ekosistem haline geldi. Bu nedenle iç piyasa fiyatlamaları da küresel piyasalardan bağımsız hareket etmiyor. Bu durum doğal olarak maliyetleri yukarı taşıyor. Buna rağmen konut fiyatları aynı hızda artamadı" diye konuştu. Akbalık, Türkiye'de uzun yıllardır geliştirilen markalı konut, karma proje ve turizm yatırımı deneyimini artık uluslararası pazarlara taşıma aşamasına geldiklerini belirterek, "Bugün geldiğimiz noktada yalnızca Türkiye'de proje geliştiren bir yapı değiliz. Avrupa'dan Akdeniz havzasına, turizm bölgelerinden dönüşüm projelerine kadar çok geniş bir coğrafyada yatırım fırsatlarını değerlendiriyoruz" dedi. Küresel ölçekte belirsizliklerin arttığı bu dönemde sermayenin artık daha seçici davrandığını ve güvenli liman aradığını belirten Akbalık, "Türkiye; genç nüfusu, şehirleşme ihtiyacı ve gayrimenkul sektöründeki derinliğiyle bu tablonun en güçlü adayıdır. Özellikle son dönemde açıklanan vergi paketi, uluslararası sermaye için ülkemizi Dubai ya da Frankfurt gibi merkezlerle yarışır hale getiren devrim niteliğinde bir adım. Finans merkezi olma hüviyetimizi transit ticaret merkezi olma kapasitemizle birleştirebilirsek, İstanbul'u küresel bir cazibe merkezine dönüştürebiliriz" dedi. Suriye sınırında Urfa'ya yakın serbest bölge oluşturulmasının gündemde olduğunu hatırlatan Ahmet Akbalık, "Bu olursa firmalar Mısır'a gitmez. Burada, toplam maliyetin üçte birine düşeceğini öngörüyoruz. Tekstilciler başta olmak üzere tüm ihracatçılar Suriye Serbest Bölgesi'ni kullanabilecek" diye konuştu.