Mevzu ise enerji. Kazakistan'dan da 50.000 ton temin ettiği söyleniyor. Rusya Federasyonu'nun petrol rafineri kapasitesinin yaklaşık üçte birinin Ukrayna'nın 'lojistik şok' temalı saldırıları sonrası kesildiği ya da geçici olarak devre dışı kaldığı söyleniyor. Ve bu 20 yılın en düşük seviyesi deniyor. Yaptırımların hasarın tamirinde ciddi sorunlar yaratması nedeniyle Rusya Federasyonu başkenti ve çevresinin ihtiyacının hemen hemen yarısını karşılayan rafinerinin üç aydan önce yapılamayacak olması, durumu daha da güçleştiriyor; ki o da iyimser tahmin deniyor.

Rusya Federasyonu Devlet Başkanı Vladimir Putin, Ukrayna'nın 'paralize etme' amaçlı saldırıları sonrası gidişatın sinyali niteliğinde açıklamalar yaptı: "Kırım'a enerji temini meselesi çözülecek. Kara ve deniz yoluyla yakıt sevkiyatlarını artıracağız. Dizel yakıtının ihracatına yönelik tam bir yasak olasılığı tartışılıyor." Çember daralıyor. Bununla birlikte restini sürdürmeye de devam: "Rus Silahlı Kuvvetleri'nin ana amacı, Donbas ve "Novorossiya"yı tamamen "kurtarmak"tır." Ukrayna ise sözle değil, eylemle yanıt veriyor bir nevi. Rusya Federasyonu Devlet Başkanı Vladimir Putin ise Ukrayna için gidişatın 'personel' açısından hiç de iyi olmamasının saldırıları 'ne şekilde' etkilediğini şöyle tanımlıyor: "Kiev'den askeri operasyonları yalnızca dört bölgeyle (Donetsk, Luhansk, Zaporijya ve Hersin bölgeleri) sınırlamak için teklifler geliyor. Bu, Ukrayna Silahlı Kuvvetleri'nin diğer cephelerden buralara birliklerini yeniden konuşlandırmasına olanak tanır. Personel sıkıntısı içindeki Kiev için bu bir can simidi olurdu. Ancak Kiev rejimini kurtarmak planlarımızın parçası değil." Güneyde Orta Doğu'daki 'belirsizlik' ise bir tür 'norm' haline geldi.

Adına ise 'önleyici adımlar' diyor. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelensky'nin ağzından: "Güvenlik birimlerimiz ve ordumuza, Rusların savaşı büyütmek için kullandığı tesislere karşı önleyici adımlar atma talimatı verdim. Şu anda Rus liderliği, Moskova, Valday ve Putin'in Kerç Boğazı'ndaki köprüsüne daha fazla hava savunma sistemi çekerken, diğer bölgelerdeki hava savunmalarını feda ediyor. Sadece Moskova bölgesinde S-400, S-500 ve Pantsir sistemleri için yüzlerce fırlatıcı yoğunlaştırmışlar. Rusya'nın diğer bölgelerinden Valday'a neredeyse 90 hava savunma fırlatıcısı kaydırmışlar ve Rus liderliğinin barışını ve güvenliğini korumak için orada özel bir hava savunma tümeninin de oluşturulduğunu görüyoruz. Karşılaştırma için, Rusya genelinde ve diğer şehirlerinin etrafındaki tüm diğer yönlerde, her konumda şimdi sadece birkaç fırlatıcı var. Bunlar onların öncelikleri. Kendi güçlerini koruyorlar—bu savaşın kaynağını koruyorlar. 60'tan fazla Rus bölgesi zaten yakıt sıkıntısı çekiyor. Benzin ve dizel fiyatlarında da keskin bir artış oldu, varsayalım ki bu yakıtlar mevcut bile olsa. Rus güvenlik servislerinin, iktidar partisi Birleşik Rusya'dan Devlet Duması için aday seçme ritüelini ertelemeyi veya tamamen iptal etmeyi önerdiği bildiriliyor. Bir sonraki seçim taklitleri Eylül ayı için planlanmıştı ve istihbarat raporlarına göre, Rusya'nın o zamana kadar işlerin nasıl gelişeceğinden emin olmadığını şimdi görüyoruz." 'Önleyici adımlar' ifadesi oldukça nostaljik. Ne oldu da bu ifadeyi kullandı acaba Ukrayna Devlet Başkanı. Perşembe gecesi Ukrayna, Rus işgalindeki Kırım'da Akyar, Akmescit, Sak, Bahçesaray ve Orkapı gibi şehirlerde bulunan askeri ve enerji altyapılarını, sabah da Krasnodar Krayı'nda büyük bir Rus yakıt dağıtım deposunu vurdu. Rusya'nın askeri sanayisi için büyük öneme sahip olan Voronezh şehrindeki İskender, Kalibr ve S-400 gibi sistemlerin kritik mikroelektronik bileşenleri yani "sinir sistemi" sayılan mikroçiplerin üretildiği "Sborka" tesisini vurdu.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelensky şu sözlerle tanımlıyor: "Dün Tyumen bölgesindeki petrol rafinerilerine vurarak yanıt verdik. Doğrudan konuşursak, mesafe yaklaşık 2.070 kilometreydi. Yeni dronlarımız hedeflerini başarıyla vurdu. Gerçek uçuş rotaları yaklaşık 2.500 kilometreydi. 3.000 kilometre ve ötesine uçabilecekler. Bunlar yeni dronlar—iyi dronlar. 3.000 kilometrenin ötesine ulaşacaklar çünkü tüm askeri fabrikalarının nerede olduğunu, petrol üslerinin nerede olduğunu, gaz depolama tesislerinin nerede olduğunu ve benzerlerini biliyoruz." Daha uzak mesafelere ulaşabilecek aletlere ihtiyacımız var. Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald J. Trump şöyle tanımlıyor: "Dün İranlılarla yapılan Mutabakat Zaptı sonucunda, 19 milyon varil ham petrol Basra Körfezi'nden çıktı." Bu kadar da değil. "Amerika Birleşik Devletleri, gerekirse gelecekte Hürmüz Boğazı'nı ele geçirebilir ve geçiş ücretleri toplayabilir. Bu, Amerika Birleşik Devletleri'nin Hürmüz Boğazı ve Orta Doğu'nun "koruyucu meleği" olması anlamına gelir. Bu ayrıca, ABD'nin Boğaz'dan geçen petrolün %20'sini almasını da içerecek." Dahası da var.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelensky şu sözlerle tanımlıyor: "Dün Tyumen bölgesindeki petrol rafinerilerine vurarak yanıt verdik. Doğrudan konuşursak, mesafe yaklaşık 2.070 kilometreydi. Yeni dronlarımız hedeflerini başarıyla vurdu. Gerçek uçuş rotaları yaklaşık 2.500 kilometreydi. 3.000 kilometre ve ötesine uçabilecekler. Bunlar yeni dronlar—iyi dronlar. 3.000 kilometrenin ötesine ulaşacaklar çünkü tüm askeri fabrikalarının nerede olduğunu, petrol üslerinin nerede olduğunu, gaz depolama tesislerinin nerede olduğunu ve benzerlerini biliyoruz." Daha uzak mesafelere ulaşabilecek aletlere ihtiyacımız var. Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald J. Trump şöyle tanımlıyor: "Dün İranlılarla yapılan Mutabakat Zaptı sonucunda, 19 milyon varil ham petrol Basra Körfezi'nden çıktı." Bu kadar da değil. "Amerika Birleşik Devletleri, gerekirse gelecekte Hürmüz Boğazı'nı ele geçirebilir ve geçiş ücretleri toplayabilir. Bu, Amerika Birleşik Devletleri'nin Hürmüz Boğazı ve Orta Doğu'nun "koruyucu meleği" olması anlamına gelir. Bu ayrıca, ABD'nin Boğaz'dan geçen petrolün %20'sini almasını da içerecek." Dahası da var.

Bu sefer 'Dünya Kupası' için ayı cümledeler. 11 Haziran'dan 19 Temmuz'a kadar neler olacağı belirsizliğini koruyor. "Mexico City Stadyum"un Dünya Kupası tarihinde üçüncü kez açılış maçına ev sahipliği yapması da diğer bir ilk. Katılım açısından da 48 takımın katılımıyla tarihteki en büyük Dünya Kupası olacak. Rusya bayrağı, 2026 FIFA Dünya Kupası'nın açılış maçının olduğu Meksiko'da stadyumda görüldü. İran da Amerika Birleşik Devletleri'nin vurduğu okulda öldürülen 168 kızı sembolize eden rozetleri takarak Dünya Kupası'na geldi.

Chagos Takımadaları, 1814'ten beri Birleşik Krallık'ın bir parçası. 2019'da Uluslararası Adalet Divanı ve Deniz Hukuku Uluslararası Mahkemesi, 1968'deki Mauritius'un bağımsızlığından hemen önce 1965'te ayırmasının gayri hukuki olduğuna, Birleşik Krallık'ın takımadaları Mauritius'a geri verme yükümlülüğüne sahip olduğuna dair kararı var. Mayıs 2025 tarihli Birleşik Krallık-Mauritius Anlaşması, Britanya Chagos Takımadaları'nın egemenliğinin Mauritius'a devredilmesini ve Diego Garcia'daki Birleşik Krallık/Amerika Birleşik Devletleri askeri üssünün 2066'da sona erecek 99 yıl boyunca yerinde kalmasını öngörüyordu. Birleşik Krallık'tan Mauritius'a egemenliğin devredilmesinden sonra burasının Mauritius'tan Amerika Birleşik Devletleri tarafından satın alınması yönünde bir teklif seçeneklerden biri. Diego Garcia askeri üssünün geleceğinin Amerika Birleşik Devletleri için ne kadar stratejik öneme sahip olduğunu gösteriyor.

Avrupa'da bir şeyler oluyor. Almanya, Çin Halk Cumhuriyeti tarafından Tayvan konusunda "tek Çin ilkesine bağlı kalmasını ve Tayvan meselesini Çin'in iç işlerine müdahale etmek için kullanmamasını umuyoruz. Tayvan meselesinde kırmızı çizgiyi aşmak kaçınılmaz olarak bir bedele mal olacaktır." denilerek uyarılıyor. Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb, İngiltere, Kanada, Norveç, İzlanda, Batı Balkanlar ve Türkiye'yi de sayarak Avrupa Birliği'nin 40 üye ülkeye doğru genişlemesi çağrısını şöyle açıklıyor: "Ukrayna, Moldova ve Gürcistan'a baktıktan sonra, Türkiye'yi de ciddi olarak düşünmemiz gerekiyor. Artık kimse Türkiye'den bahsetmiyor ve en azından güvenlik açısından Türkiye'nin mümkün olduğunca yakın olması gerektiğini anlamak için zihnimizi açmalıyız." Bu kadar da değil. Ermenistan'da yaklaşan seçimler öncesi Rusya'ya Ermenistan'ın tarım ve çiçek ihracatına yönelik kısıtlamalar yoluyla "ekonomik ilişkileri siyasi baskı için silahlaştırdığı" açıklaması gelmişti Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen'den. '10.000 Ermeni çiçeği halihazırda Letonya'ya doğru yolda' denilerek veriliyor haber.

21-22 Mayıs gece yarısında Starobilsk-Rubikon Drone Komuta Karargahı yani Rusya'nın elit Rubikon İleri İnsansız Teknolojiler Merkezi karargahını Ukrayna'nın zırh ve lojistiğine ağır kayıplar veren FPV ve fiber-optik drone operasyonlarından sorumlu arka karargahı yani komuta merkezinin vurulması sonrasında Rusya Federasyonu Devlet Başkanı Vladimir Putin'in Rubikon misilleme planlaması için kamuoyu önünde emir vermesinin saldırının can alıcı yere yapıldığını gösterdiği iddia ediliyor. Cepheye Rus kara iletişim hatlarını kesmek amacıyla M-14 (Mariupol–Berdyansk–Melitopol–Henichesk) ve H-20 (Mariupol–Donetsk Şehri), güney ve doğu Ukrayna'daki Rus güçlerini besleyen iki birincil lojistik arterinin 21-22 Mayıs 2026 tarihli jeolokasyonlu görüntülerin Rus askeri kamyonlarına saldırıları gösterdiği belirtiliyor. 21-22 Mayıs 2026 gece yarısı Ukrayna topraklarından ~700 km uzakta bulunan Rusya'nın ana rafinaj varlıklarından birini devre dışı bırakmak amacıyla yılda yaklaşık 15 milyon ton ham petrol (~300.000 varil/gün) işleyen, Moskova ve Batı Askeri Bölgesi'ni besleyen orta Rus yakıt şebekesinden önemli rafineri kapasitesi ve Gazprom Neft ile Rosneft'in ortak sahibi olduğu PJSC NK Slavneft-YANOS ana rafinaj varlığına saldırı sonrası Yaroslavl Valisi Mikhail Evrayev'in Yaroslavl-Moskova otoyolunu geçici olarak kapatmak zorunda kaldığı söyleniyor. Mayıs ayında Moskova, Ryazan, Kirishi, Syzran ve Kstovo rafinerilerine yapılan saldırılarla birleşince, Reuters Ukrayna'nın sadece Mayıs ayında yaklaşık 700.000 varil/gün rafinaj kapasitesini devre dışı bıraktığını tahmin ederken bunun birkaç Rus bölgesinde yakıt sağlanmasını zorladığı iddia ediliyor. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelensky ise şöyle tanımlıyor saldırıyı: "Bu ağır bir darbeydi. Çeşitli tiplerde 90 füze. Bunların birçoğu balistikti — 36'sı. Ve 600 drone. Ne yazık ki, tüm balistik füzeler vurulamadı. En çok isabet Kiev'de oldu ve Kiev, bu Rus saldırısının ana hedefiydi. Putin artık 'yaşasın' kelimesini bile düzgün telaffuz edemiyor — kelimeleri peltek söylüyor, yine de füzeleriyle konut binalarını yenmeye devam ediyor. Üç Rus füzesi bir su kaynağı tesisine karşı. Bir pazarı yaktı, düzinelerce konut binasına zarar verdi ve birkaç sıradan okulu. Oreshnik'ini Bila Tserkva'ya karşı fırlattı. Eh, o gerçekten dengesiz." Dengeler değişiyor.

Rusya Federasyonu Devlet Başkanı Vladimir Putin, 19-20 Mayıs tarihlerinde Pekin'i ziyaret etti. 4 Şubat 2022 Pekin Kış Olimpiyatları bağlamındaki Rusya Federasyonu Devlet Başkanı Vladimir Putin'in Çin Halk Cumhuriyeti ziyaretinde yayınlanan 'Ortak Deklarasyon' Ukrayna saldırısının hemen öncesinde gelmişti. 1 Temmuz 2005 tarihli 21. Yüzyılda Uluslararası Düzene İlişkin Rusya Federasyonu ve Çin Halk Cumhuriyeti Ortak Deklarasyonu, 4 Şubat 2022 tarihli Yeni Bir Çağa Giren Uluslararası İlişkiler ve Küresel Sürdürülebilir Kalkınmaya İlişkin Rusya Federasyonu ve Çin Halk Cumhuriyeti Ortak Deklarasyonu. Rusya Federasyonu ve Çin Halk Cumhuriyeti'nin Çok Kutuplu Bir Dünyanın Oluşumu ve Yeni Bir Tür Uluslararası İlişkilere Dair Ortak Deklarasyon. Gelelim 20 Mayıs 2026 tarihli 'Ortak Deklarasyon' maddelerine. Küresel barış ve kalkınma gündemi yeni riskler ve zorluklarla karşı karşıya olup, uluslararası toplumun parçalanması ve "orman kanununa" geri dönülmesi tehlikesi bulunmaktadır.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelensky şu sözlerle duyurdu: "Bugün Moskova'ya karşı çok büyük ölçekte operasyon gerçekleştiriyoruz. Bu seferki hedeflere mesafe 500 km'den fazla. Savaş oldukça öngörülebilir bir şekilde 'doğal limanına' dönüyor ve bu, Ukrayna ile oynanmaması gerektiğinin açık bir işareti." Ama hiç kimse bunu 'öngörmemişti'. Rusya Federasyonu Devlet Başkanı Vladimir Putin, geçtiğimiz hafta Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald J. Trump ve beraberinde teknoloji devleri yöneticilerinin olduğu iş adamlarıyla yaptığı 'çıkarma'nın hemen ardından 19-20 Mayıs tarihlerinde Pekin ziyareti planlanmıştı. Son 24 saat içinde Ukrayna tarafından yaklaşık 600 insansız hava saldırısı düzenlendiği, Moskova bölgesine ise 80 ila 130 arasında insansız hava saldırısıyla en az 3 kişinin hayatını kaybettiği not ediliyor. Moskova çevresinde yangınlar çıkarken, Rusya 556 insansız hava aracı, 8 güdümlü bombanın düşürüldüğünü duyuruyor. Moskova semalarında Ukrayna FP-1 insansız hava aracının uçması... Hem de Moskova'da.

2015'te de Harvard Üniversitesi Belfer Bilim ve Uluslararası İlişkiler Merkezi'nde tarihteki benzer 16 örnekten 12'sinin savaşla sonuçlandığını belirtti siyaset bilimci Graham T. Allison. 2017 yılında "Savaşa Mahkum" başlığıyla Amerika Birleşik Devletleri ve Çin Halk Cumhuriyeti'nin 'savaşa doğru bir çarpışma rotasında' olduğunu söylüyordu. Allison'ın "savaştan kaçınmak çok zor olabilir ve de kapsamlı ve yoğun diplomatik dikkat ve çaba gerektirir" sözlerine nazire yapıyor adeta Amerika Birleşik Devletleri heyeti. Yemekte 47 konuğu vardı Xi Jinping'in.